ቀጥታ, ብሪጣንያ ኣብ ኦማን ንዝርከቡ ዜጋታታ ተውጽእ፤ ኣብ መላእ ማእከላይ ምብራቕ ዝፍጸም ዘሎ መጥቃዕቲ ይቕጽል

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 6 ለካቲት 2026ብሓያሎ ጠያይቲ ዝቖሰለ ላዕለዋይ ሩስያዊ ጀነራል

   

   ምንጪ ስእሊ, Russian Defence Ministry

   ሓደ ላዕለዋይ ሩስያዊ ጀነራል ብዝተተኮሰሉ ሓያሎ ጠያይቲ ቆሲሉ።

   ሌ/ጀነራል ቭላዲሚር ኣለክሰየቭ ድሕሪ'ቲ ዝተኻየደሉ መጥቃዕቲ ናብ ሆስፒታል ከምዝተወስደ ሰብመዚ ኣረጋጊጾም።

   እቲ ኣብ ርእሰከተማ ሞስኮ ዝተፈጸመ መጥቃዕቲ ብዩክረይን ዝተኻየደ ምዃኑ ሰበስልጣን እታ ሃገር ከሲሶም ኣለዉ።

   ናይቲ መጥቃዕቲ ሓላፍነት ዝወሰደ ኣካል ግን ዛተት የለን።

   እቲ ጀነራል ኣብ ክፍሊ ወተሃደራዊ ስለያ ብኻልኣይ ደረጃ ዝስራዕ ምዃኑ ይፍለጥ።

   ኣብዚ ቀረባ ዓመታት ሓያለ ላዕለዎት ጀነራላት ብተመሳሳሊ ኣገባብ ኣብ ሞስኮ ከምዝተቐትሉ ዝከር።

   እዚ ሓድሽ ፈተነ ቅትለት ነቲ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝካየድ ዘሎ ስሉሳዊ ዘተ ዩክረይ፡ ሩስያን ኣመሪካን ንምዕንቃፍ ዝተወጠነ ምዃኑ ኣፈኛ ክረምሊን ዲሚትሪ ፐስኮቭ ገሊጹ'ሎ።

   ጀነራል ኣለክሰየቭ ኣብ ኲናት ዩክረይን ኣገዳሲ ቦታ ዘለዎ ኣዛዚ ኮይኑ፡ ኣብ ኲናት-ሓድሕድ ሶርያ ብዝገበሮ ኣበርክቶ ናይ ጅግና ሽልማት ዝወሰደ እዩ።

2. 5 ለካቲት 2026ስግኣት ዝፈጠረ ምብቃዕ ስምምዕ ኑክሌር

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣብ መንጎ ኣመሪካን ሩስያን ዝተኻየደ ናይ መወዳእታ ውዕል ምቍጽጻር ንዩክለሳዊ ኣጽዋር፡ ሓሙስ 05 ለካቲት 2026 ከብቅዕ ብምዃኑ፡ ሓድሽ ስግኣት ኣልዒሉ ይርከብ።

   እቲ ብ "ኒው ስታርት" ዝፍለጥ፡ ኣብ 2010 ዝተሓደሰ ስትራተጅያዊ ውዕል ምጕዳል ኣጽዋር፡ ሓደ ካብቶም ኣዕናዊ ንዩክለሳዊ ኲናት ንምክልኻል ዝሕግዙ ብኣጻብዕ ዝቝጸሩ ስምምዓት እዩ።

   እቲ ውዕል ነፍስወከፍ ወገን ስትራተጅያውያን ኣጽዋር ደሪቱ፣ ከምኡ'ውን ግሉጽነት፡ ምልውዋጥ መረዳእታታት፡ ምልክታታትን ምፍታሽን ክህሉ ኣኽኢሉ።

   ምብቃዕ እዚ ውዕል ማለት ኣብ መንጎ ዋሽንግተንን ሞስኮን ዝሑል ኲናት ንምውዳእ ዝሓገዘ ምትሕብባር ምቍጽጻር ኣጽዋር የሎን ማለት እዩ።

3. 5 ለካቲት 2026ኣመሪካ ንታይዋን እትህቦ ኣጽዋር ክትጥንቀቐሉ ኣለዋ - ቻይና

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

   ኣመሪካ ንታይዋን እትሸጦ ወተሃደራዊ ኣጽዋር "ጥንቃቐ" ዘድልዮ ምዃኑ ፕረዚደንት ቻይና ገሊጹ።

   ሺ ዢንፒንግ ምስ ኣመሪካዊ መዘናኡ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ዘካየዶ ናይ ተለፎን ዝርርብ'ዩ ነቲ ምሕጽንታ ኣቕሪቡ።

   ውጽኢታዊ ልዝብ ከምዘካየዱ ዝገለጸ ትራምፕ፡ ምስ ፕረዚደንት ሺ ዘለዎ ዝምድና "ኣዝዩ ጽቡቕ" ምዃኑ ገሊጹ።

   ታይዋን ኣካል ቻይና ምዃና ደጊሙ ዘረጋገጸ ሺ ብወገኑ፡ ክልቲኦም ወገናት "ብምክብባርን ማዕረነትን" እንተሰሪሖም ዘለዎም ስክፍታታት ንምእላይ ዕድል ከምዝረኽቡ ተዛሪቡ።

   ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ምምሕዳር ትራምፕ ኣስታት 11 ቢልዮን ዶላር ዝግመት ኣጽዋር ንታይዋን ክሸጠላ ተሰማሚዑ ነይሩ።

4. 5 ለካቲት 2026መራሒ ብሪጣንያ ብጉዳይ ኢፕስቲን ሓያል ብድሆ ገጢምዎ

   

   ምንጪ ስእሊ, PA Media

   ፖለቲካዊ ለበዳ ኮይኑ ዘሎ ጉዳይ ኢፕስቲን ንስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር ብሪጣንያ'ውን ኣብ ምልክት ሕቶ ኣእትይዎ።

   ኪር ስታርመር ብቐጥታ'ኳ በቲ ጉዳይ እንተዘይተለኽፈ፡ ኣምባሳደር እታ ሃገር ኣብ ኣመሪካ ክኸውን መዚዝዎ ዝነበረ ፍሉጥ ፖለቲከኛ ምስ ኢፒስትን ዝነበሮ ጥቡቕ ዝምድና ግን እናተጋህደ መጺኡ ኣሎ።

   ሎርድ ፒተር ማንደልሰን ኣብ ዝሓለፈ ዓመት ምስቲ ጉዳይ ብዝተሓሓዝ ካብ መዝነቱ ወሪዱ ዝነበረ'ኳ እንተኾነ፡ ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዝወጸ ሓድሽ ሰነዳት ግን ምስ ኢፒስቲን ዝለዋወጦ ዝነበረ ኢመይላት ተቓሊዑ'ሎ።

   ማንደልሰን፡ ምስቲ ብጾታዊ ዓመጽ ትሕቲ ዕድመ ቆልዑ ተኸሲሱ ኣብ ማእሰርቲ ህይወቱ ዝሓለፈ ዕሉል ገበነኛ ርክብ ምግባሩ ጥራይ ዘይኮነ፡ ውሽጣዊ ፋይናንሳዊ ሓበሬታ መንግስቲ ንኢፒስቲን የቐብል ከምዝነበረ'ዩ ዝኽሰስ ዘሎ።

   ቀዳማይ ሚኒስተር ስታርመር ዝኽሰሰሉ ዘሎ ድማ፡ ነቲ ጉዳይ እናፈለጠ ኣምባሳደር ክኸውን ምሻሙ እዩ።

   እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ሎሚ ኣብ ዝሃቦ ጋዜጣዊ መብርሂ፡ ነቲ መዝነት ምሃቡ ከምዘጠዓሶ ብምግላጽ ንግዳያት ዓመጽ ይቕሬታ ሓቲቱ'ሎ።

   ካብ ተቓወምቱን ኣባላት እቲ ዝመርሖ ገዛኢ ሰልፊ ዕዮን ዝመጾ ዘሎ ሓያል ማዕበል ነቐፌታ ግን ንቀጻልነቱ ኣብ ሓደጋ ከእትዎ ከምዝኽእል'ዩ ዝግለጽ ዘሎ።

   ጉዳይ ኢፕስቲን ንብዙሓት ፍሉጣት ሰባት፡ መራሕቲ ሃገራት፡ ፖለቲከኛታትን ኣባላት ንግስነታትን ዝተንከፈ ዓለማዊ ኣርእስተ ዜና ኮይኑ ይርከብ።

5. 5 ለካቲት 2026ዩክረይን ቁጽሪ ኣብ ኲናት ዝሞቱ ወተሃደራታ ኣፍሊጣ

   

   ምንጪ ስእሊ, EPA

   ኣብቲ ንኣርባዕተ ዓመታት ዝቐጸለ ኲናት 55,000 ወተሃደራት ዩክረይን ከምዝተቐትሉ ፕረዚደንት እታ ሃገር ኣፍሊጡ።

   ቮሎድሚር ዘለንስኪ ምስ ሓደ መደበር ተለቪዢን ፈረንሳ ኣብ ዘካየዶ ቃለመሕትት'ዩ ነቲ ኣሃዝ ጠቒሱ።

   ቢቢሲ ኣብ ዝካየዶ መርመራ ግን፡ ኣስማት ናይ ኣስታት 160,000 ዝሞቱ ወተሃደራት ከረጋግጽ ክእሉ'ዩ።

   ሃለዋቶም ዘይተፈልጠ ብዙሓት ሰባት ከምዘለዉ ግን ዘለንስኪ ኣይሓብአን።

   ብወገን ሩስያ'ውን ካብ 243,000 ክሳብ 352,000 ዝግመቱ ወተሃደራት ኣብቲ ደማዊ ኲናት ከምዝተቐትሉ ጸብጻባት የመልክቱ።

   ነቲ ሞስኮ ብ22 ለካቲት 2022 ዝኣወጀቶ ወራር ሰላማዊ ፍታሕ ንምርካብ ክግበር ዝጸንሐ ፈተናታት ዛጊት ፍረ ኣይሃበን።

   ኣብዚ እዋን'ዚ ብተበግሶ ምምሕዳር ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዝርርብ ይካየድ ምህላዉ ይፍለጥ።

   ፍሉይ ልኡኽ ኣመሪካ ስቲቭ ዊትኮፍን ሰብኣይ ጓሉ ንትራምፕ ጃረድ ኩሽነርን ኣብቲ ወከልቲ ሞስኮን ኪቭን ዝተረኽብሉ ኣብ ኣቡ-ዳቢ ዝቕጽል ዘሎ ስሉሳዊ ዘተ ይሳተፉ ከምዘለዉ ተፈሊጡ'ሎ።

6. 3 ለካቲት 2026ብቕትለት ዝተኸሰት ሶማላዊት ተረሺና

   

   ሰብመዚ ሶማልያ፡ ዞባ ፑንትላንድ ንሓንቲ ብቕትለት ዝተኸሰሰት ጓል 34 ዓመት ረሺኖም።

   እታ ሎሚ ብጥይት ዝተቐትለት ጓል 34 ዓመት ሖዳን ማሕሙድ ዲሪየ፡ ንሰራሕተኛ ገዝኣ ዝነበረት ጓል 14 ዓመት ኮተቴ ቀጥቂጣ ብምቕታላ’ያ ንሞት ተፈሪዳ።

   ሞት ናይታ ሳብሪን ሳይላን ዝተባህለት ቆልዓ ኣብታ ሃገር ዓቢ ቁጠዐ ፈጢሩ ምንባሩ ይዝከር።

   እቲ ናይ ሞት መቕጻዕቲ፡ ብመሰረት እስላማዊ ሕጊ 'ቂሳስ" ብቤተሰብ ግዳይ ቅትለት ዝተወሰነ ምዃኑ ሰብመዚ ሓቢሮም።

   ክትርሸን እንከላ ናይ ክልቲኡ ወገን ስድራቤታት ተረኺቦም ነይሮም።

   ኣብ ዝሓለፈ 10 ዓመት ንፈለማ እዋን'ያ ጓልኣንስተይቲ ብውሳነ ሕነምፍዳይ ተረሺና ዘላ።

   እታ ጓል 14 ዓመት ግዳይ፡ ጓል ሓደ ዓመት እንኮላ ወለዳ ዝሞቱዋ ዘኽታም ከምዝነበረት ይፍለጥ።

   ዲሪየ ነቲ ትፍጽሞ ዝነበረት ዓመጽን ስቅያትን ብቴለፎና ትቐድሖ ምንባራን፡ ብገለ ናብ ህዝቢ ድሕሪ ምውጽኡ ስንባደ ከምዝፈጠረን ፖሊስ ገሊጾም።

   ኣብ ሓደ ካብቶም ቪድዮታትን ድምጽታትን "ቃንዛኺ ደስ ኢሉኒ አስተማቕሮ ኣለኹ" ክትብል ትስማዕ።

7. 3 ለካቲት 2026ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ ተዘራሪባ

   

   ምንጪ ስእሊ, Abiy Ahmed Ali

   ብሰንበት ናብ ኣዲስ ኣበባ ዝኣተወት ጸሓፊት ወጻኢ ጉዳያት ብሪጣንያ ምስ መራሕቲ ኢትዮጵያ ብምርኻብ ተዘራሪባ።

   ዩቨት ኩፐር ምስ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድን ኢትዮጵያዊ መዘናኣ ጊድዮን ጢሞቴዎስን ብምርኻብ ብዛዕባ ክልተኣዊ ሽርክነትን ምትሕግጋዝን ከምዝተላዘበት ሓቢራ'ላ።

   ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ብሪጣንያ ኣብ ዘውጽኦ ሓበሬታ፡ እታ ላዕለወይቲ ብዓልቲ ስልጣን፡ "ጸጥታ፡ ምድንፋዕ ዞባዊ ምርግጋእን ምክልኻል ግጭታትን" ዝርከብም ጉዳያት ከምዘልዓለት ይጠቅስ።

   ክልቲአን ሃገራት ንምዕባለ ጸዓትን ወፍርን ዝምልከት ሰነድ ምርድዳእ ከምዝፈረማ'ውን ብወገን መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝወጸ መግለጺ የመልክት።

   

   ምንጪ ስእሊ, Abiy Ahmed Ali

   ብዘይካ'ዚ ዋሕዚ ስደተኛታት ንምግዳብ፡ ንመርበባት ኣሰጋገርቲ ሰባት ብምሕምሻሽን፡ ኣብ ኢትዮጵያ ናይ ስራሕ ዕድልን ብልጽግናን ምፍጣርን ካብ ቀንዲ ኣጀንዳታት እቲ ምብጻሕ እዩ ነይሩ።

   ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ብጉዳይ ኣፍደገ ቀይሕ ባሕሪ ወጥሪ ነጊስሉ ኣብ ዘሎ እዋን'ያ እቲ ላዕለወይቲ ሚኒስተር ናብቲ ዞባ ኣትያ ዘላ።

   ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ኣብ መዋስንቲ ክልላት ትግራይን ኣምሓራን ዝተፈጠረ ምዕባለታት'ውን ጸጥታዊ ስግኣት ፈጢሩ ቀንዩ እዩ።

8. 3 ለካቲት 2026ኣብዪ፡ ኣብ ጉዳይ ምዕራብ ትግራይ እንታይ በለ?

   

   ምንጪ ስእሊ, Amhara Media Corporation

   ጉዳይ ናይቲ "ወልቃይት" ክብል ዝገለጾ ሰፊሕ ዞባ ምዕራብ ትግራይ ኣብ እዋን ኲናት ትግራይ ካብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እታ ሃገር ኰነ እታ ክልል ከምዝተመዛበሉን፡ ኣብ ብዙሕ ቦታታት ተመሊሶም ናብረኦም ይመርሑ ከምዘለዉን ቀዳማይ ሚኒስር ኣብዪ ኣሕመድ ተዛሪቡ።

   “ኣፀጊሙና ዘሎ ጉዳይ ወልቃይት እዩ” ዝበለ ኣብዪ፡ እቲ ክልል ኣምሓራ ኣብ እዋን ኲናት ከምናቱ ብምሓዝ ዘመሓድሮ ዘሎን ኣካል ክልል ትግራይ ዝኾነን ከባቢታት ዘላቒ ፍታሕ ክረክብ ከምዝግባእ ተዛሪቡ።

   እቲ ከባቢ ብሸነኽ ክልል ኣምሓራ ‘ወልቃይት’ ተባሉ ዝጽዋዕ ኮይኑ፡ ብወገን ክልል ትግራይ ግን 'ወልቃይት' ንሓንቲ ወረዳ ምዕራብ ትግራይ ዝውክል ጥራይ እዩ።

   "ቅድሚ ኩሉን ልዕሊ ኹሉን፡ ዝተመዛበሉ ሰባት ናብ መረበቶም ክምለሱ ኣለዎም፤ ኣብ ከክንደኦም ኰይኑ ዝውስን የለን፤ ናብ ገዘኦም ተመሊሶም ብሕጊ አገባብ ይወስኑ- ዝብል ቅዋም እዩ ዘለና” ብምባል መርገጺ መንግስቲ ፌደራል ኣነጺሩ።

   ኣብ ምጅማር ኲናት ትግራይ ልዕሊ ሓደ ሚልዮን ህዝቢ ካብቲ ከባቢ ተመዛቢሉ ኣብ ውሽጢ እቲ ክልል ኣብ ዝርከባ መዓስከራት ንመከራን ሕሰምን ተሳጢሑ ከምዝርከብ ይፍለጥ።

   "እቲ ዘሸገረና ነገር፡ ኣብ ከባቢ ወልቃይት ዘሎ እዩ። ልክዕ ሓረስታይ ዘሪኡ ምህርቲ ከም ዝጽበ ኩሉ፡ ስደት፡ ምምዝባል፡ ስቓይ ዘሪኦም ካብ ካልኦት ሓይልታት ረድኤት ዝጽበዩ ሓይልታት ኣለው።

   "ዝተመዛበለ ኣይትኸይድን ኢሎም ሒዞም፤ ተመዛበልቲ ዘይተመለስሉ ከባቢ እቶም ሰባት ክምለሱ ስለ ዘይደልዩ ዘይኰነ ተመዛበልቲ ትሕጃ ዝገበረ ፖለቲካ ብምህላዉ እዩ።

   "ልክዕ ብምጽዋት ዝናበሩ፡ ብደቆም ዝልምኑ፡ ገለ ሰልፊታት ተመዛበልቲ ህልውናኦም ዘናውሕሎም እዮም" ክብል ንመራሕቲ ትግራይ ወቒሱ።

   ብወገን ሰብመዚ ትግራይ፡ ምምሕዳር እቲ ከባቢ ናብቲ ቅድሚ ኲናት ዝነበሮ ንክምለስ ('ስታተስኮ' ክረጋገጽ)፡ መንግስቲ ፌደራል ንክልል ኣምሓራ ብምግዳድ ከፈጽሞ ኣይክኣለን ዝብል ነቐፌታ'ዩ ዝስማዕ።

   ኣብዪ ግን “ሕጂ’ዉን ኣብኡ ንዘሎ ሓይሊ ዘሕልፎ መልእኽቲ፡ ህዝቢ ናብ ገዝኡ ይመለስ ስርሑ ይስራሕ፡ ንሕና ድማ ፖለቲካዊ ክትዓትና ንቐጽል፤ ህዝቢ ግን ክሳቐ የብሉን ዝብል እዩ" ብምባል'ዩ ዝጽውዕ።

   ምስዚ ብዝተኣሳሰር፡ ብዛዕባ ኣብ ውሽጢ ትግራይ ዘሎ ፖለቲካዊ ኩነታት'ውን ርእይቶ ሂቡ።

   "ሕጂ ኣብ ትግራይ ተዛማዲ ሰላም ኣሎ፤ ምስ ዝተፈላለዩ ኣካላት ተዘራሪበ እየ፡ ህዝቢ ትግራይ ሰላምን ልምዓትን እዩ ዝደሊ፤ ሕጂ ካብ ዘለዎ መከራ ዘውጽኦ፡ ከም ካልኦት ከባቢታት ክለምዕ፡ ምስ ካልኦት ህዝብታት ብሰላም ክነብር እዩ ዝደሊ።

   ኣብ ትግራይ ብብዝሒ ተወዳዳሪ ዘይብሎም ውድባት ፖለቲካ ከምዘለዉ ግን ድማ፡ ንህወሓት ካብ ምዕጃብ ሓሊፎም ካልእ ትርጉም ዘለዎ ስራሕ ክሰርሑ ዘይኽእሉ እዮም ክብል ነቚፉ።

   "እቲ ጸገም፡ እቲ ህዝቢ ኣብ ፖለቲካ፡ መድረኽ እምበር ተዋሳኢ ክኸውን ዘይምኽኣሉ እዩ። ተቓወምቲ ሰልፊታት ትግራይ ተራ ዓጃቢ ተዋሳኢ እምበር፡ ተራ መሪሕ ተዋሳኢ ክጻወቱ ኣይኽኣሉን።

   "ክልቲኦም ዘለውሉ ደረጃ ክቕየር እንተኽኢሉ ግን ብዙሕ ነገር ክቕየር እዩ ኢለ እሓስብ" ይብል እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር።

   ምስቲ ናይ ሎምቕነ ዝነበረ ጐንፅታት ብዝተኣሳሰር፡ “እቲ ሕዚ ዝስማዕ ዘሎ ድምፂ ከም ድምፂ ዑፍ ኢና ንቈፅሮ፤ መጠናዊ ትንኮያታት ይካየዱ ኣለዉ፤ ኢድኩም ኣክቡ ጥራይ ኢና ክንብል ንደሊ” ክብል ብምጥንቃቕ ትዅረት መንግስቲ ኢትዮጵያ፡ ኣብቶም "ባንዳታት" ዝበሎም ከይኰነስ፡ ኣብቶም “ሰረት ኢትዮጵያ ዘናቓንቝ" ዝበሎም ግንብስም ዘይጠቐሶም ፀላእቲ ከምዝኾነ ተዛሪቡ።

   ብጀነራል ታደሰ ወረደ ዝምራሕ ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ነቶም ኣብ ከቢድ ጸገም ወዲቖም ዘለዉ ተመዛበልቲ ናብ መረበቶም ክመልሶም ዘይምኽኣሉ ክንቀፍ ጸኒሑ'ዩ።

   ምስ ኣዘዝቲ ሓይልታት ትግራይን መራሕቲ ህወሓትን ብዘይምቅዳዉ ስልጣኑ ኣረኪቡ ካብታ ክልል ዝወጸ ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ዝነበረ ጌታቸው ረዳ ግን ተመዛበልቲ ከይምለሱ ዕንቅፋት ዝኸውን ዘሎ ህወሓትን እቲ ግዝያዊ ምምሕዳርን ምዃኑ'ዩ ዝኸስስ።

   ኣማኻሪ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብ ጉዳያት ቀርኒ ኣፍሪቃ ዝኾነ ጌታቸው፡ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ'ውን ንኣምባሳደር ኣመሪካ ብምስናይ ናብ ሑመራ በጺሑ ምስቶም ነቲ ከባቢ ዘመሓድሩ ዘለዉ ሰብመዚ ክልል ትግራይ ተራኺቡ ምንባሩ ይዝከር።

9. 3 ለካቲት 2026ኣቢይ ኣሕመድ 'ምስ መንግስቲ ኤርትራ ዘሎ ቅርሕንቲ ኣብ እዋን ኲናት ትግራይ'ዩ ጀሚሩ' ኢሉ

   ካብ ቀረባ እዋናት ፖለቲካዊ ዝምድናአን ሓርፊፉ ዝጸንሐ ጐረባብቲ ኢትዮጵያን ኤርትራን፡ እቲ ቅርሕንቲ ኣብ እዋን ኲናት ትግራይ ዝጀመረ ምዃኑ ቀዳማይ ሚኒስተር ኣቢይ ኣሕመድ ተዛሪቡ።

   ንሱ፡ ኣብቲ ንኣባላት ባይቶ ዝሃቦ መብርሂ፡ ምስሕሓብ ክልአቲን ሃገራት ነቲ ኢትዮጵያ ኣብ ዙርያ ኣፍደገ ባሕሪ እተርእዮ ዘላ ጥሙሕ ስዒቡ ዝመጽአ ከም ዘይኰነ ገሊጹ።

   "ገለ ሰባት ኣብ መንጐ ኢትዮጵያን ኤርትራን ዘሎ ጸገም፡ መንግስቲ ኢትዮጵያ ጕዳይ ቀይሕ ባሕሪ ስለ ዘልዓለ ዝመጽ እዩ ዝመስሎም። እዚ ግን ጌጋ እዩ፡" ኢሉ።

   ወሲኹ፡ "ኤርትራ ካብ እትፍጠር ኣትሒዙ፡ ኣብ መንጎ መንግስታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ጸገም ነይሩ እዩ። ንሕና [ናብ ስልጣን] ምስ መጻእና ግን ኣየድልን ይትረፈና ኢልና ንሓሙሽተ ዓመት ለሚንና ኢና፡" ክብል ተዛሪቡ።

   እቲ ሕጂ ዝርአ ዘሎ ዝኸረረ ቅርሕንቲ ድማ፡ "ከምቲ ብዙሓት ሰባት ዝሓስብዎ ብጉዳይ ቀይሕ ባሕሪ ዝጀመረ ኣይኰነን፡" ብምባል፡ "ኲናት ትግራይ ምስ ተጀመረ፡ ኣብ ቀዳማይ ዙር ውግእ ንሽረ ሓራ ምስ ኣውጻእና፡ ሰራዊት ኤርትራ ብድሕሪት ተኸቲሉ ኣትዩ፡ ገዛውትን ደርብን ናይ ገለ ውልቀሰባት ከፍርስ ጀሚሩ፣ ሽዑ ቅርሕቲ ተጀሚሩ፡ ግን ኣይተዛረብናሉ።

   "ብኣኽሱም ክንሓልፍ ከለና፡ ኣኽሱም ኣትዮም ነቲ መንእሰይ ብጃምላ ክቐትሉ እንከለው ቅርሕቲ ተላዒሉ። ንዓድዋ ሒዝና ሓሊፍና ኣብ ዓድዋ ፋብሪካታት ክዘምቱ ከለው ቅርሕንቲ ተፈጢሩ።

   "ኣብ ዓዲግራት ምስ በጻሕና፡ ፋብሪካ መድሃኒት ከዕንዉ እንከለው እቲ ቅርሕንቲ ኣብ ጫፍ በጺሑ። ኣብቲ እዋን'ቲ መንግስቲ ኢትዮጵያ በዚን በትን ናይ ምውጋእ ዓቕሚ ኣይነበሮን፡" ኢሉ።

   እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ኣብዚ ጕዳይ ንሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ነበር ገዱ ኣንዳርጋቸው ምስ ላዕለዎት ሰበስልጣን ኤርትራ ክዘራረብ ከም ዝለኣዀ ገሊጹ።

10. 3 ለካቲት 2026'ኢትዮጵያ ንህንጸት ግድብ ህዳሰ፡ ሓገዝ ኰነ ልቓሕ ኣይረኸበትን' - ቀዳማይ ሚኒስተር ኣብይ

    

    ምንጪ ስእሊ, PM Office

    ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ንባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዝሃቦ መብሂ፡ ኢትዮጵያ ኣብ እዋን ህንጸት ዓብዪ ግድብ ህዳሰ ካብ ዝዀነ ወገን ልቓሕ ይኹን ሓገዝ ከም ዘይረኸበት ኣረጋጊጹ።

    እቲ ቀዳማይ ሚኒስትር፡ ሰሉስ 3 ለካቲት 2026 ጸብጻብ ሽዱሽተ ኣዋርሕ ብምቕራብ፡ ካብ ኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ንዝተላዕሉ ሕቶታት መብርሂ ይህብ ኣሎ።

    ንሱ፡ "ብቈራጽነት ተባዓት ኢትዮጵያውያን" ኣብ ውሽጥን ወጻእን ዘለው ኢትዮጵያውያን ብሓባር ስለ ዝሰርሑ ዝተወገነ ፕሮጀክት እዩ፡" ብምባል ኢትዮጵያ ንህንጸት እቲ ግድብ ዝዀነ ይኹን ልቓሕ ወይ ሓገዝ ከም ዘይረኸበት ኣስሚሩሉ።

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ፡ ኣብ ቀረባ እዋን ብተደጋጋሚ ሃገሩ ንህንጸት ዓብዪ ግድብ ህዳሰ ኢትዮጵያ ብገንዘብ ከም ዝሓገዘት ተዛሪቡ እዩ።

    ነዚ ስዒቡ ድማ፡ እዚ ካብ ቀዳማይ ሚኒስትር ኣብይ ዝተዋህበ መልሲ ብላዕለዋይ በዓል ስልጣን ኣቢሉ ዝተዋህበ ወግዓዊ ምላሽ እዩ።

    ኣብዪ ንኣባላት ባይቶ ወከልቲ ህዝቢ ኣብ ዝሃቦ መብርሂ፡ ኢትዮጵያ ህንጸት እቲ ኣብ ኣፍሪካ ፈላማይ ዝዀነ ግድብ ህዳሰ ምዝዛማ ጥራሕ ዘይኰነስ "ኣብ ኣፍሪካ ሳልሳይ ዝዀነ ኮይሻ ትሃንጽ ኣላ፡" ክብል ተዛሪቡ።

    ኣብ ኢትዮጵያ ኣብ ዝካየዱ ህንጸት ዓበይቲ ፕሮጀክትታት ደው ከም ዘይበለን ህንጸት ኣብ "ኣፍሪቃ ፈላማይ ዝዓበየ መዓርፎ ነፈርቲ፡" እውን ከም ዝተጀመረ ገሊጹ።

11. 3 ለካቲት 2026መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ከተማታት ትግራይ ዝገብሮ በረራታት ዳግማይ ጀሚሩ

    ኣብ መንጎ ሰራዊት ፈደራልን ሓይልታት ትግራይን ዝተፈጠረ ግጭት ስዒቡ፡ ንሓደ ሰሙን ተቛሪጹ ዝጸንሐ በረራታት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ሎሚ ንግሆ ከም ዝጀመረ ተገሊጹ።

    ሎሚ 3 ጥሪ 2026 ንግሆ ካብ ኣዲስ ኣበባ ዝተበገሰት ናይ መጀመርታ በረራ ኣብ መቐለ ከም ዝኣተወት ምንጪታት ኣረጋጊጾም።

    ምንጭታት ቢቢሲ ከም ዝሕብርዎ፡ እቲ መንገዲ ኣየር ቅድሚ ሕጂ ኣብ መዓልቲ ሸሞንተ በረራታት ናብ መቐለ ከካይድ እኳ እንተ ጸንሐ፡ ንሎሚ ግን ሓሙሽተ በረራታት ጥራይ ከም ዝተመደቡ ንምፍላጥ ተኻኢሉ።

    መተግበሪ እቲ መገዲ ኣየር ድማ ኵሎም ናብ ትግራይ ዝገብሮም በረራታት ሕጂ'ውን ክፉታት ምዃኖም የርኢ።

    ማዕከናት ዜና ኢትዮጵያ'ውን ኣገልግሎት እቲ መንገዲ ኣየር ናብ ንቡር ከም ዝተመልሰ ኣረጋጊጸን ኣለዋ።

    እቲ ብ29 ጥሪ 2026 ዝጀመረ ምስራዝ በረራታት ንብዙሕ ጕዕዞታት ጸልዩ ምጽንሑ ይፍለጥ።

12. 2 ለካቲት 2026ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ፍሉጥ ተዋዛዪ ትራቨር ኖዋ ክሲ ከምዝምስርት ኣጠንቂቑ

    

    ምንጪ ስእሊ, Getty Images

    ፕረዚደንት ኣመሪካ ዶናልድ ትራምፕ ኣብ ልዕሊ ፍሉጥ ኣፍሪቃዊ ተዋዛዪ (ኮመዲያን) ትረቨር ኖዋ ክሲ ከምዝምስርት ኣጠንቂቑ።

    ኖዋ፡ ኣብቲ ትማሊ ዝተኻየደ ጽንብል ሽልማት ግራሚ ብዛዕባ ትራምፕ ምውዛዩ ነቲ ፕረዚደንት ባህ ኣየበሎን።

    ቀንዲ ኣሳሳዪ ናይቲ ጽንብል ዝነበረ ኖዋ፡ ብዛዕባ'ቲ ንትራምፕ ጸቕጢ ገይሩሉ ዝርከብ ጉዳይ ዕሉል ገበነኛ ጾታዊ ዓመጽ ኢፕስቲን ብምትንካፍ'ዩ ተዋዝዩ ነይሩ።

    "ብልጽቲ ደርፊ ናዛ ዓመት- ኩሉ ስነጥበበኛ ዝደልያ ግራሚ እያ፣ ከምቲ ትራምፕ ንግሪንላንድ ዝምነያ፡ ሓቁ'ዩ ግን፡ ምኽንያቱ ናይ ኢፕስቲን ደሴት ኦሮማይ ከይዳ'ያ፡ ስለዚ ምስ ብዓል ቢል ክሊንተን ዝዘናጋዓላ ካልእ [ደሴት] ተድልዮ እያ" ከብል'ዩ እቲ ደቡብ ኣፍሪቃዊ ኮመዲያን ተሰሚዑ።

    ኣብ ሰነዳት ናይቲ ኣብ ማእሰርቲ ሞይቱ ዝተረኽበ ሃብታም ፋይናንስ ዝነበረ ኢፕስቲን ብዙሕ ግዜ ዝጥቀስ ትራምፕ፡ ምስኡ ዝነበሮ ርክብ ብሰንኪ ኣካይዳኡ ከምዝበተኸን ዝፈጸሞ ገበን ከምዘየለን'ዩ ዝምጉት። ዛጊት ብውልቂ ዝቐረበሉ ሕጋዊ ክሲ'ውን የለን።

    "ጠበቓታተይ ክሰድድ እየ" ክብል ዘፈራርሐ ትራምፕ "ኣብ ክንዲ ቢል ክዛረብ ኣይክእልን'የ፡ ኣነ ግና ናብ ደሴት ኢፕስቲን ከይደ ይኹን ኣብ ጥቓኡ ቀሪበ ኣይፈልጥን'የ።

    "ክሳብ ናይሎም ምሸት ዘይቅኑዕ ናይ ጸለመ መግለጺ ድማ ኣብኡ ከምዝነበርኩ ተኸሲሰ ኣይፈልጥን'የ፡ ዋላ በዞም ስኑዓት ማዕከናት ዜና።

    "ኖዋ፡ ተዳሎ፡ ከጻውተካ እየ" ይብል ትራምፕ ኣብ ናቱ ማሕበራዊ መራኸቢ 'ትሩዝ ሶሻል' ኣብ ዝሃቦ ምላሽ።

    ምስ ኢፕስቲን ዝርክብ ዝነበሮ ፕረዚደንት ኣመሪካ ነበር ቢል ክሊንተን'ውን ኣብቲ ብሰብመዚ ጸጥታ ዝተቓልዐ ሰነዳት ተጠቒሱ ኣሎ። ግና ክሊንተን'ው ንምስ በደላት ኢፕስቲን ዘራኽቦ ከምዘየለ'ዩ ዝገልጽ።

    ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዝወጸ ብሚልዮናት ዝቑጸር ሰነዳት ኣስማት ብዙሓት ሃብታማት፡ ፖለቲከኛታትን ኣባላት ንግስነትን ተናኺፉ ኣሎ።

13. 2 ለካቲት 2026ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ናብ ስዑዲ በጺሑ

    

    ምንጪ ስእሊ, ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ

    ሚኒስተር ጉዳያት ወጻኢ ኢትዮጵያ ኣብ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።

    ሎሚ ናብ ሪያድ ዝኣተወ ጊዲዮን ጢሞቴዎስ፡ ምስ ስዑዳዊ መዘናኡ ልኡል ፋይሰል ቢን ፋርሓን ብምርኻብ ብዛዕባ ዞባዊን ክልተኣዊን ጉዳያት ከምዝተዘራረበ ሚኒስትሪ ጉዳያት ወጻኢ ስዑዲ ሓቢሩ።

    ኣዲስ ኣበባ ምስ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ዘለዋ ዝምድና ኣብ እተሐይለሉ ዘላ እዋን'ዩ እቲ ላዕለዋይ ኢትዮጵያዊ ብዓልስልጣን ናብ ስዑዲ ኣትዩ ዘሎ።

    ሪያድን ኣቡ-ዳቢን ብሰንኪ ጸጥታዊ ኩነታት ደቡብ የመን ካልእ ዲፕሎማስያዊ ፍልልያትን ዝምድናታተን ሓርፊፉ ምህላዉ ይግለጽ።

    ምስ ኢትዮጵያ ናብ ወጥሪ ኣትያ ዘላ ኤርትራ ብወገና ምስ ንግስነት ስዑዲ ዓረብ ጥቡቕ ዝምድና ከምዘለዋ ይንገር።

14. 2 ለካቲት 2026መራሒ ሶማሊላንድ ናብ ኢማራት ዓረብ ይበጽሕ

    

    ምንጪ ስእሊ, Abdirahman Irro

    ፕረዚደንት ናይታ ናጽነታ ባዕላ ዝኣወጀት ሶማሊላንድ ናብ ሕቡራት ኢማራት ዓረብ ምብጻሕ የካይድ ኣሎ።

    ላዕለዎት ሰበሰልጣን ሒዙ ዝነቐለ ፕረዚደንት ዓብዲራሕማን (ዒሮ) ኣብቲ ኣብ ዱባይ ዝካየድ "ዋዕላ መንግስታት ዓለም" ክሳተፍ ምዃኑ ቤት ጽሕፈቱ ዘውጽኦ ሓበሬታ ይጠቅስ።

    እታ ኣብ መወዳእታ ናይቲ ዓመት ከም ናጻን ልኡላዊትን ሃገር ካብ እስራኤል እንኮ ኣፍልጦ ዝረኸበት ሶማሊላንድ ምስ ኣቡ-ዳቢ ጥቡቕ ዝምድና ክትሃንጽ ምጽንሓ ይፍለጥ።

    ኣብ ሞቓድሾ ዝርከብ ፈደራላዊ መንግስቲ ሶማልያ ብወገኑ፡ ንምትእትታው ኢማራት ብምቅዋም ዝጸንሖ ወተሃደራዊ ስምምዓት ከምዝሰረዘ ኣብ ዝሓለፈ ወርሒ ኣፍሊጡ ነይሩ።

15. 2 ለካቲት 2026ትግራይ፡ ዝተቛረጸ በረራታት ዳግማይ ክጅምር ምዃኑ ተገሊጹ

    

    ካብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣትሒዙ ተቛሪጹ ዝጸንሐ ካብን ናብን ትግራይ ዝግበር ውሽጣዊ በረራታት ዳግም ክጅምር ምዃኑ ይግለጽ ኣሎ።

    ምንጭታት ንቢቢሲ ከምዝሓበርዎ፡ ካብን ናብን መቐለ ዝግበር በረራታት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ጽባሕ ሰሉስ ክጅመር ትጽቢት ይግበር።

    እቲ መንገዲ ኣየር ንዝሓለፉ ሓሙሽተ መዓልታት ካብን ናብን ኣዲስ ኣበባ መቐለ፣ ኣክሱም፣ ሽረን ሑመራን ከምዘቋረፆ ይዝከር::

    ብምንታይ ምኽንያት ከምዝተቛረፀ ብወግዒ ዘይተገልፀ ኮይኑ ንገያሾ ግን ጉዕዞኦም ከምዝተሰረዘ ዝገልጽ ፅሑፋዊ መልእኽቲ ንብዙሓት ተሰዲዱሎም ነይሩ።

    ኣብ መቐለ፣ ኣክሱምን ሽረን ዝርከቡ ሰራሕተኛታት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ፅባሕ ንጉሆ ናብ ስሩዕ ስረሖም ክኣትዉ ከምዝተነገሮምን ብፍላይ ካብ ኣዲስ ናብ መቐለ ፅባሕ ሽዱሽተ በረራት ከምዝህሉን እቶም ምንጭታት ንቢቢሲ ሓቢሮም ኣለዉ::

    

    ኣብ ሰሙን ሰለስተ ጊዜ በረራ ዘተኣናግድ መዕርፎ ነፈርቲ ሑመራ ፅባሕ ክጅምር ድዩ ኣይጅምርን ግን ዝረኸብናዮ ርጉጽ ሓበሬታ የለን::

    ብምኽንያት እቲ ምቁራፅ ጉዕዞ ነፈርቲ: ገያሾ ብኽባር ዋጋ ብመንገዲ ዓፋር ኣቢሎም ብመካይን ናብ ኣዲስ ኣበባ ክጓዓዙ ከምዝቐነዩ ዝረኸብናዮ ሓበሬታ የረድእ::

    ብሰላም ኣውተቡስ ካብ መቐለ ናብ ኣዲስ ኣበባ ኣብ ውሽጢ ሓደ መዓልቲ ንምእታው ብሕጋዊ መንገዲ ዝቑረፅ ትኬት 3000 ብር እኳ እንኾነ፡ ብዙሓት ገያሾ ብካልኦት ካብ ሕጋዊ ፍቓድ ክፍሊት ወፃኢ 25 ሽሕ ክሳብ 30 ሽሕ ብር ክኸፍሉ ከምዝተገደዱ ይግለጽ።

16. 2 ለካቲት 2026መዓርፎ ነፈርቲ ኻርቱም ድሕሪ 2023 ንፈለማ ግዜ ነፋሪት ኣአንጊዱ

    ኣህጉራዊ መዓርፎ ነፈርቲ ኻርቱም፡ ኣብ መንጐ ሰራዊትን ሓይልታት ዳዕመ-ሰሪዕን ኣብ ምያዝያ 2023 ኲናት ካብ ዝጅምር ንደሓር፡ ንፈለማ ግዜ ትማሊ ሰንበት ባሕቲ ለካቲት ነፋሪት መጓዓዝያ ህዝቢ ከምዘአንገደ መንግስታዊ ማዕከን ዜና ሱና ሓቢሩ።

    በዚ መሰረት፡ እቲ መዓርፎ ነፈርቲ፡ ዋንነት መንገዲ ኣየር ሱዳን ዝዀነትን፡ ካብታ ኣብዚ እዋን ኲናት ርእሰ ከተማ መንግስቲ ኰይና ዝጸንሐት ፖርት-ሱዳን ዝነቐለት ገያሾ ዝጸዓነትን ነፋሪት ተቐቢሉ።

    ሰበስልጣን እቲ መዓርፎ ነፈርቲ ኣብ ሓደ እዋን ክሳብ ኣርባዕተ ነፈርቲ ከአንግድ ከምዝኽእል ኣፍሊጦም ኣለዉ።

    ሰራሕተኛታት ኣቭየሽን፡ እቲ መዓርፎ ነፈርቲ ብግቡእ ንኽዓዪ ዘድሊ መሳርሒታት ከምዘቕረቡ ዳይረክተር መዓርፎ ነፈርቲ ኻርቱም ኣሰይድ ኣልኻቲም ባቢከር ኣ’ጠይብ ገሊጹ።

    እቲ ዳይሬክተር ወሲኹ፡ “እዚ በረራ’ዚ ቀዳማይ ስጕምቲ ኰይኑ፣ ተወፋይነትን መርኣያ ንጥፈታት ናይቶም ብምሉእ ዓቕሞም ንሱዳን ዘገልግሉ ዘለዉ ሰራሕተኛታትን እዩ፡” ክብል ገሊጹ።

    ምጅማር በረራ፡ ቀዳማይ ምኒስተር ካምሊል እድሪስ ኣብቲ መዓርፎ ነፈርቲ ዑደት ምብግባር ነቲ መሳለጥያታት ድሕሪ ምዕዛቡ ክልተ ሰሙን ጸኒሑ እዩ ዝትግበር ዘሎ።

    

    ምንጪ ስእሊ, Suna

    ሰበስልጣን መንግስቲ፡ ኣብ ዝሓለፈ ጥቅምቲ 2025 ውሽጣዊ በረራታት ዳግም-ክጅምር ምዃኑ ገሊጾም’ኳ እንተነበሩ፡ ድሮናት ዳዕመ-ሰሪዕ ድሕሪ ዝፈጸማኦ መጥቃዕቲን ዘውረዶ ዕንወትን ተሰናኺሉ ጸኒሑ።

    ዳግመ ምጅማር በረራታት መንገዲ ኣየር ሱዳን ነቲ በብቕሩብ ዝምለስ ዘሎ መንግስታዊ ንጥፈታት እታ ሃገር ናብ ኻርቱም ስዒቡ ዝመጽእ ዘሎ እዩ።

    ዝተፈላለዩ መንግስታዊ ትካላት ካብ 11 ጥሪ ኣትሒዞም ናብ ኻርቱም ክምለሱ እንከለዉ፣ መንግስታዊ ተለቪዥን ሱዳን ድማ ብ 21 ጥሪ ካብቲ ኣብ ኡምዱርማን ዝርከብ ቀንዲ ቤት ጽሕፈቱ ስሩዕ ፈነወኡ ከም ዝጀመረ ይፍለጥ።

    ሰራዊት ሱዳን፡ ነታ ርእሰ ከተማ ካብ መጋቢት ዝሓለፈ ዓመት ኣትሒዙ ምሉእ ብምሉእ ተቘጻጸራ ኰይኑ፡ ካብ ሽዑ ኣትሒዙ ድማ መንግስቲ፡ ንዅሎም መንግስታዊ ህንጻታት ክጽግንን ከሐድስን ከምኡ’ውን ኣገልግሎታት ንምጅማር ክሰርሕ ጸኒሑ እዩ።

17. 2 ለካቲት 2026ዋና ፀሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣብ ጉዳይ ትግራይ እንታይ ኢሉ?

    

    ምንጪ ስእሊ, UN Photo/Loey Felipe

    ካብ ዝሓለፈ ቀዳመ ሰንበት ጀሚሩ ኣብ ከባብታት ወረዳ ፀለምንትን ደቡብ ትግራይን፡ ኣብ መንጐ ሓይልታት ትግራይን ሰራዊት ኢትዮጵያን፡ ግጭት ከም ዘጋጠመ ፀብፃባት ይሕብሩ።

    ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት ድማ፡ ኣብ ሰለስተ ከባብታት ዞባ ማእከል ትግራይ፡ መጥቃዕቲ ድሮን ከምዝተፈፀመ ምፍላጥ ተኻኢሉ'ዩ።

    በቲ መጥቃዕቲ ድሮን ሓደ ሰብ ህይወቱ ክስእን እንከሎ፡ ኣብ ልዕሊ ንብረት ጉድኣት ከምዝበፅሐ ቢቢሲ ትግርኛ ካብ ፖሊስ ዝረኸቦ ሓበሬታ የመልክት።

    እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ፡ ካብን ናብን ኣዲስ ኣበባን ከተማታት ትግራይን ዝግበር በረራ ነፈርቲ ካብ ዝቛረፅ ራብዓይ መዓልቱ ዝሓዘ ዀይኑ፡ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ሻቕሎትን ምጭንናቕን ኣስዒቡ ከምዘሎ ፀብፃባጥ ይሕብሩ።

    ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረስ እንታይ ኢሉ?

18. 2 ለካቲት 2026'ኣብዚ ሰሙን ዘጋጠመ ጐንጺ ክፍጠር ኣይነበሮን'- ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ

    

    ምንጪ ስእሊ, Tigray Communication Affairs

    ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ፡ ኣብ ዝሓለፈ ሰሙን ኣብ ዝተፈላለዩ ከባቢታት እቲ ክልል ምስ ሓይልታት ፈደራል ዘጋጠመ ወተሃደራዊ ጐንጺ ምንባሩ ኣረጋጊጹ።

    እቲ ምምሕዳር፡ ብሰንበት ኣማስዩ ብወግዓዊ ገጽ ፌስቡክ ኣብ ዝዘርግሖ ሓበሬታ፡ እቲ ግጭት "መሰረታዊ ሕቶ ትግራይ ዘላቒ ፍታሕ ብዘይምርካቡ ዘጋጠመን ክፍጠር ዘይግብኦን እዩ፡" ነይሩ ኢሉ።

    ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ትግራይ ሌ/ጀነራል ታደሰ ወረደ ብቐዳም ንክልላዊ ተሌቪዥን ትግራይ ኣብ ዝሃቦ ሓበሬታ፡ ሓይልታት ትግራይ ኣብ 2016 ዓ.ም [ኣ.ግ] ዝወጽአ መደብ ምምላስ ተመዛበልቲን ምምሕዳርን እቲ ከባቢ ኣብ ግምት ብምእታው፡ "እቲ ፕላን ንምትግባር ዝነበረ ኵነታት ኣጀንዳ ኰይኑ ዝመዓራረየሉ ነገር ንምፍጣር፡" ዝዓለመ እዩ ነይሩ ኢሉ።

    ንሱ ወሲኹ፡ "ዝተወሰነ ሓይሊ ክሰግር ተወሲኑ - ናብ ላዕላይ ጸለምቲ ገጽ፣ ንእሽቶ'ውን ናብ ታሕታይ ጸለምቲ ገጽ- 'Manoeuvre' ንምግባር። ስለዚ እቲ ኣጀንዳ ከም ብሓድሽ ንኽለዓል ናይ ምግባር እምበር ናይ ውግእ ምንቅስቓስ ኣይነበረን፡" ክብል ተዛሪቡ።

    ተወሳኺ ንባብ

19. 2 ለካቲት 2026ዝለሓፈ ሰሙን ዝተቛረጸ በረራ መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ንሓሙሻይ መዓልቱ ቀጺሉ

    

    ምንጪ ስእሊ, Jonathan Druion

    መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ካብን ናብን ከተማታት ትግራይ ዘካይዶ ዝነበረ በረራታት፡ ሰኑይ 02 ለካቲት እውን፡ ንሓሙሻይ መዓልቱ ደው ከም ዝበለ ካብቲ ቦታ ዝተረኽበ ሓበሬታ የመልክት።

    መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ በረራታቱ ናብ ትግራይ ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ጀሚሩ እዩ ደው ኣቢሉ ዘሎ።

    እቲ ሓበሬታ ምዝራዝ በረራ፡ ናብ ገያሹ ብዝበጽሐ ናይ ጽሑፍ መልእኽቲ ተሌፎን ኰይኑ፡ ካብቲ መንገዲ ኣየር ይዅን ዝምልከቶም ሰበስልጣን ብወግዒ ዝተዋህበ ሓበሬታ የለን።

    እቲ መንገዲ ኣየር መዓልታዊ ካብ ኣዲስ ኣበባ ናብ መቐለ [8]፡ ሑመራ [1] ፡ ሽረ-እንዳስላሰ [3] ኣክሱምን [2]፡ ብጠቕላላ ካብን ናብን እተን መዓርፎ ነፈርቲ ዝግበሩ ዝነበሩ 14 በረራታት ደው ኢሎም ኣለዉ።

    ፕረዚደንት ግዝያዊ ምምሕዳር ጀነራል ታደሰ፡ ነቲ ኣብ ዝሓለፈ መዓልታት ኣብ መንጐ ሰራዊት ፈደራልን ሓይልታት ትግራይን ኣብ ዝተወሰኑ ከባቢታት ትግራይ ዘጋጥመ ግጭት ኣመልኪቱ ኣብ ዝሃቦ መግለጺ፡ ነዚ ጉዳይ ኣመልኪቱ ንመንግስቲ ሕቶ ከም ዘቕረበ ኣሚቱ።

    ታደሰ ኣብ መግለጺኡ፡ ኣብዚ እዋን፡ ካብ መወዳእታ እቲ ዝሓለፈ ሰሙን ጀሚሩ ናብቲ ክልል ዝተቋረጹ በረራታት መንገዲ ኣየር ኢትዮጵያ፡ ምትእጕጓል ኣገልግሎት ባንክን ካልኦትን ንኽፍትሑ ናብ መንግስቲ ፈደራል ከም ዝሓተተ ኣመልኪቱ።

20. 2 ለካቲት 2026ብሪጣንያ፡ ዜጋታታ ናብ ትግራይ ከይገይሹ ኣጠንቂቓ

    ዓባይ ብሪጣንያ ብሰንኪ እቲ ኣብ ቀረባ ሰሙናት ኣብ መንጐ ሓይልታት ትግራይን ፈደራልን ዝርአ ዘሎ ወጥሪ፡ ዜጋታታ ናብ ኵሉ ከባቢታት ትግራይ ከይገሹ ኣጠንቂቓ።

    ኣብ ዝሓለፉ መዓልታት፡ ኣብቲ ሓይልታት ክልል ኣምሓራ ተቘጻጺሮምዎ ዝጸንሑ፡ ብጸለምቲ ዝፍለጥ ከባቢት ምዕራብ ትግራይ ተጻብኦታት ድሕሪ ምእጻሙ፡ ኣብ መንጐ ዕጡቓት እቲ ከባቢን ሰራዊት ፈደራልን ዳግማይ ግጭት ከይፍጠር ስግኣት ኣለዓዒሉ ይርከብ።

    ኣብዚ እዋን፡ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ናብ ዝተፈላለያ ከባቢታት እታ ክልል ዝገብሮም ዝነበረ በረራታት ካብ ዝሓለፈ ሓሙስ ጀሚሩ ደው ኢሉ ኣሎ።

    ዋና ጸሓፊ ሕቡራት ሃገራት ኣንቶንዮ ጉተረዝ፡ ከምኡ’ውን ሕብረት ኣፍሪቃን ሕብረት ኤውሮጳን በዚ ዝምዕብ ዘሎ ኵነታት ስክፍታ ከም ዝሓደሮምን ሻቕሎት ከም ዝጠረሎምን ገሊጾም ኣለው።

    ከም ውጽኢቱ ድማ፡ "ኵሎም ወገናት ልጓም ክገብሩ፡" ጸዊዖም እዮም።

    ቤት ጽሕፈት ጕዳያት ወጻኢ ሓባራዊ ሃብትን ልምዓትን ዓባይ ብሪጣንያ ንዜጋታቱ ኣብ ዝሃቦ ማዕዳ ጕዕዞ ድማ፡ "ድሕሪ ዳግም ዝተላዕለ ግጭት ናብ ኵሉ ከባቢታት ክልል ትግራይ ከይገሹ፡" ኣጠንቂቑ።

    እዚ መጠንቀቕታ ኣብ ዞባ ማእኸላይ ትግራይ ድሕሪ ዝተፈጸመ ክልተ መጥቃዕቲ ሰብ ኣልቦ ነፋሪት ዝመጽእ ዘሎ እዩ።

    ብሰንኪ እቲ መጥቃዕቲ፡ ሓደ መራሒ መኪና ጽዕነት ከም ዝተቐትለ ጸብጻባት የመልክቱ።

    ቅድሚ ሰለስተ ዓመት ብሰንኪ እቲ ኣብ መንጐ ሓይልታት መንግስትን ህወሓትን ዝተኻየደ ናይ ክልተ ዓመት ውግእ፡ ብውሕዱ 600 ሽሕ ሰባት ከም ዝተቐትሉ ፍሉይ ልኡኽ ሕብረት ኣፍሪቃ ዝነበረ ኦሊሰንጉን ኦባሳንጆ ዘውጽኦ ጸብጻብ የመልክት።