Covid-19: Shugabanni mata sun fi maza yaƙar cutar korona a duniya - Bincike

A protester against the government's policies holds a placard saying, "Where did we go wrong?"

Asalin hoton, Reuters

Bayanan hoto, Wani bincike a Brazil na cewa samun mace ta yi shugabanci na iya ceton rayuka masu yawa a lokacin annoba
    • Marubuci, Daga Mariana Sanches
    • Sanya sunan wanda ya rubuta labari, BBC News Brazil

Shugabancin da mata ke bayarwa ya ja hankalin mutane matuka yayin wannan annobar, kuma akwai hujjar faruwar haka.

Tun da farko shugabannin kasashe kamar Jacinda Ardern ta New Zealand da Tsai Ing-wen ta Taiwan da Sheikh Hasina ta Bangladesh sun sha yabo saboda daukar matakan kariya daga kamuwa da cutar korona da suka yi tun da wuri-wuri.

Amma ba a duba dangantakar da ke tsakanin kasancewa mace da kulawa da kiyaye lafiya ba - sai yanzu.

Wani sabon bincike a Brazil na cewa samun mace a matsayin shugaba na iya ceto rayuka masu yawa yayin da ake fama da annoba, idan aka kwatanta da samun namiji yana jagorantar kasa.

Masu binciken sun gano cewa garuruwan da mata ke jagoranta a cikin kasa na samun saukin kimanin kashi 43 cikin 100 na mace-macen da ake samu daga Covid-19, kuma nan samun raguwar kashi 30 cikin 100 na wadanda ake kwantarwa a asibitoci idan aka kwatanta da garuruwan da 'yan siyasa maza ke mulki.

Masu binciken sun ce sakamakon na iya zama haka ne domin suna daukan matakan kariya - kamar sanya takunkumi da hana tarurrukan jama'a - wanda mata sun fi karkata wajen daukarsu.

"Sakamakon binciken namu ya tabbatar da cewa shugabanni mata sun fi maza kokari wajen dakile matsalolin da su ka shafi yaduwar cututtuka."

Ceto rayuka

A general view at the Pedro DellAntonia Sports Complex field hospital where patients with Covid-19 are treated on March 11, 2021 in Santo Andre, Brazil.

Asalin hoton, Getty Images

Bayanan hoto, Garuruwan da mata ke jagoranta a Brazil na samun raguwar masu mutuwa daga Covid-19 da kashi 43 cikin 100 idan aka kwantanta da wuraren da maza ke jagoranta

Masu binciken sun mayar da hankulansu ne kan mazaunin jama'a 5,500 na Brazil zuwa ga garuruwa 700 wadanda aka yi zabukan shekarar 2016 - wanda aka yi kunne doki tsakanin wata mata da wani namiji.

Sun kuma duba halin da ake ciki a garuruwan da mazauna cikinsu ba su wuce mutum 200,000 ba, kuma garuruwan sun kasance inda aka yi takara a zaɓe ɗaya kacal.

Bisa alkaluman hukuma, an gano cewa wuraren da mata ke jagoranta na samun raguwar kashi 43 cikin 100 na masu mutuwa daga Covid-19 idan aka katanta da wuraren da maza ke mulki.

Masu jinya kuma sun ragu da kimanin kashi 30 cikin 100.

A woman wearing a face mask
Bayanan hoto, Mata na ɗaukan matakan kariya kamar sanya takunkumi da hana tarurrukan jama'a maimakon kawai samar da magunguna da maza suka fi yi

Wannan daidai yake da ire-iren abubuwan da mata suka fi zaba yayin da suke bisa karagar mulki.

Kamar yadda binciken kuma ya nuna, mata sun fi maza daukan matakan kariya daga kamuwa daga cututtuka fiye da maza.

Masu binciken sun kuma ce idan da an bi tsarin da matan ke bi, da an sami raguwar mamata na kashi 15 cikin 100.

Ko kuma a ce, da mutum 75,000 da suka mutu - saboda annobar Covid-19 - da suna nan da ransu.

Bambance-bambance tsakanin mata da maza

A health worker wearing personal protective equipment (PPE) holds the had of a patient at on 30 April 2021at a hospital in Maricá, Brazil.

Asalin hoton, Getty Images

Bayanan hoto, Brazil ta sami mutum 540,000 da suka mutu daga cutar korona, kuma ita ce ta biyu a duniya

Tamabaya a nan ita ce: Me yasa mata suka fi maza daukan matakai masu amfanin jama'a fiye da maza kamar yadda wannan binciken ya gano?

Masu binciken sun duba abubuwa masu yawa, kamar shekaru na haihuwa da yawan ilimin da wadanda aka bincika ke da shi, amma ba su gano wani abu mai alaka da su ba.

Wani abu kuma shi ne mata masu shugabanci sun fi daukan matakan hana walwala ko a cikin biranen da Shugana Jair Bolsonaro mai ra'ayin ƴan mazan jiya sun fi samun ƙuri'u a can.

A handout photo made available by the Presidency of Brazil that shows the Brazilian President, Jair Bolsonaro (C), during a motorcycle tour with his followers, in Sao Paulo, Brazil, 12 June 2021.

Asalin hoton, EPA

Bayanan hoto, Bolsonaro (a tsakiya) yana jagorantar magoya bayansa bisa babura a watan Yunin 2021, babu wanda ke sanye da takunkumi

Gagete-Miranda, wadda mai bincike ce a wata jami'a mai suna Università' degli Studi di Milano Bicocca a ƙasar Italiya ta ce halayyar mata ta neman kaucewa fadawa matsala na iya bayar da amsa ga masu son sanin dalilin da yasa su ke daukan matakan kariya fiye da maza.

"Dama akwai binciken da ke nuna cewa mata sun fi maza daukar matakan kariya wajen yakar annobar Covid-19, misali bayar da tazara da amfani da takunkumi", kamar yadda ta shaida wa BBC.

Ƙarfin mulki na siyasa

Clockwise from top left: Jacinda Ardern (New Zealand), Tsai Ing-wen (Taiwan), Erna Solberg (Norway), Angela Merkel (Germany) and Mette Frederiksen (Denmark)
Bayanan hoto, Shugabanni mata da suka sha yabo kan matakan kariya daga Covid-19: Jacinda Ardern (New Zealand), Tsai Ing-wen (Taiwan), Erna Solberg (Norway), Angela Merkel (Jamus) da Mette Frederiksen (Denmark)

Masu bincike a jami'o'in Sao Paulo da na Barcelona, da kuma na Insper ne suka gudanar da binciken.

Wani bincike da aka wallafa a 2020 a mujallar "Journal of Applied Psychology" ta gano cewa jihohin Amurka da ke da gwamnoni mata ba su sami masu mutuwa masu yawa ba idan aka kwatanta su da wadanda maza ke mulki.

Wani binciken da aka wallafa a bana, wanda masu bincike daga jami'o'in Liverpool da na Reading suka yi, ya gano cewa kasashen da mata ke jagoranta sun fi samun ci gaba a fagen yaki da Covid-19 idan aka kwatanta da wadanda maza ke jagoranta.