امریکا کې ۱۱۳ میلیونه کسان له 'خطرناکې' تودې څپې سره مخامخ دي

A man cools off with water in Houston, Texas. Photo: July 2023

د عکس سرچینه، Reuters

د امریکا متحدو ایالتونو سویل لوېدیزو ایالتونو کې روانه اوونۍ د "خطرناکې" تودې څپې اټکل د دې لامل شوی چې د دغه هېواد د هوا پېژندنې خدماتو ملي اداره 'اېن‌ډبلیو‌اېس" خلکو ته له تودوخې د ځان ساتلو جدي‌ سپارښتنه وکړي‌.‌

دې ادارې د شنبې پر ورځ ویلي "د تودوخې اغېزې بابیزه مه ګڼئ."

اټکل دا دی چې له فلورېډا رانیولې تر کلیفورنیا او بیا واشنګټنه ۱۱۳ میلیونه کسان چې د متحدو یالتونو د ټولو وګړو یو دریمه برخه جوړوي، له دې تودې څپې سره مخ دي.

د اریزونا په مرکز فېنیکس کې د شنبې پر ورځ هم د سانتیګراد په کچه د ۴۳ درجو تودوخې وړاندوینه شوې.

دا شپاړسمه پرله پسې ورځ ده چې دغلته هوا دومره توده وي.

د کلیفورنیا په ډېټ‌وېلي یا 'د مرګ دره' کې چې د نړۍ له ډېرو تودو سیمو ده، د سانتیګراد ۵۳ درجو ته هوا رسېدو اټکل شوی دی.

د متحدو ایالتونو په ګاونډۍ کاناډا کې هم سږ کال هوا توده ده.

دغلته چارواکو ویلي چې تر منځنۍ کچې د ډېرې تودوخې له کبله ځنګلي اورلګېدنو تر اوسه نږدې ۱۰ میلیون هتکاره ځمکه سوځولې ده.‌

د دغه اور لوګي د متحدو ایالتونو ځینې سیمې هم پوښلې.

'اېن‌ډبلیو‌اېس' د ټویټ یوه پیغام کې ویلي "یوه ډېره توده او خورا خطرناکه څپه به د دې اونۍ پای کې د متحدو ایالتونو لوېدیځ او ورسره ځینې سویلي برخې راونغاړي. تودوخه له ډېرو کلونو د هوا اړوند مړینو اصلي لامل دی."

د امریکا د ناروغیو کنټرول او مخنیوي مرکزونو پر بنسټ دغه هېواد کې هر کال شاوخوا ۷۰۰ کسان د تودې هوا اړوند لاملونو له کبله مړه کېږي.

اټکل دا دی چې دا توده څپه به تر راتلونکې اونۍ دوام ومومي.

Val Martin and Ashford Joseph rehydrate after climbing stairs in Eleanor Tinsley Park as temperatures hit 100 degrees Fahrenheit in Houston, Texas, U.S., July 12, 2023.

د عکس سرچینه، Reuters

تېره اوونۍ په نړۍ کې د تودوخې منځنۍ کچه د سانتیګراد ۱۷ اعشاریه ۲۳ درجې ثبت شوه.

تر دې وړاندې هېڅکله د کال په دغه فصل کې هوا دومره نه وه توده شوې.

ساینسپوهان د اقلیم بدلون د هوا تودېدو اصلي لامل ګڼي.

پر دې سربېره د هوا اړوند 'اېل‌نینو' ښکارندې هم چې له هرو ۳ تر ۷ کلونو یو ځل پېښېږي، هوا توده کړې ده.

د یادونې ده چې په ټوله کې د نړۍ هوا له صنعتي کېدو راهیسې ۱ اعشاریه ۱ درجه توده شوې ده.

ساینسپوهان وايي که دولتونه د شینکوړیزو یا ګلخان‌يي ګازونو مخنیوي لپاره چټک ګامونه وانخلي، هوا به نوره هم توده شي.