Rusya ve Ukrayna esir takasında anlaştı

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Rusya, Ukrayna ve ABD'li müzakerecilerin Abu Dabi'deki görüşmelerinin ikinci turu sona erdi. İki ülke büyük esir takası konusunda anlaştı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff, ABD, Ukrayna ve Rusya'dan gelen heyetlerin 314 savaş esirinin takası konusunda anlaştığını söyledi.

Sosyal medya platformundan açıklama yapan Witkoff, "Önemli iş halen kalmış olsa da bu tür adımlar devam eden diplomatik temasın somut sonuçlar verdiğini ve Ukrayna'daki savaşı bitirme çabalarının ilerlediğini gösteriyor" dedi.

Rusya, Ukrayna ve ABD, Moskova'nın Ukrayna'ya Şubat 2022'de başlattığı işgalin ardından üçlü görüşmeler için ilk kez ocak ayında Birleşik Arap Emirlikleri'nin başkenti Abu Dabi'de biraraya gelmişti.

Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner, ABD'nin önerdiği barış anlaşmasının ayrıntılarını görüşmek üzere ikinci kez 5 Şubat'ta Abu Dabi'de Rus ve Ukraynalı müzakerecilerle görüşmelerde bulundu.

Görüşmelerin ardından mahkum takası konusunda uzun bir aradan sonra anlaşmaya varıldı.

İlk tur görüşmeler için "olumlu" mesaj verilse de görüşmelerden bir sonuç alınmamıştı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, görüşmelerin kolay geçmediğini ve Ukrayna'nın "mümkün olduğunca yapıcı" kalacağını, ancak "daha hızlı sonuçlar" istediğini söyledi.

Abu Dabi'deki görüşmelerin ardından esir takası konusunda uzun bir aradan sonra anlaşmaya varıldı.

ABD temsilcisi Witkoff, anlaşmaya göre 314 mahkum takas edileceğini söyleyerek "bu son beş aydaki ilk böyle bir takas" dedi.

Rusya'nın devlet haber ajansı RIA, Savunma Bakanlığı'na atıfta bulunarak Rusya ve Ukrayna'nın karşılıklı olarak 157 savaş esiri takas ettiğini bildirdi.

RIA'daki habere göre Kursk bölgesinden de üç sivil Rusya'ya iade edildi.

Zelenskiy, 157 Ukraynalının serbest bırakıldığını doğruladı.

Rusya Savunma Bakanlığı da Ukraynalılar tarafından serbest bırakılan askerlerinin fotoğraflarını yayınladı.

Esir takası Türkiye'de yürütülen görüşmelerin en somut sonuçlarından biriydi.

Kiev ve Moskova arasında ateşkes konusunda ise henüz anlaşmaya varılamadı.

Rus birlikleri 3 Şubat'ta Ukrayna'ya büyük hava saldırıları düzenledi. Daha sonra da küçük çaplı insansız hava aracı saldırıları sürdü.

Zelenskiy: '55 bin asker öldü'

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, Rusya ile dört yıldır devam eden savaşta savaş alanında 55 bin Ukraynalı askerin öldüğünü, çok sayıda kişinin resmi olarak kayıp olarak kabul edildiğini söyledi.

Bir Fransız televizyonuna konuşan devlet başkanı, "Ukrayna'da, resmi olarak savaş alanında ölen askerlerin -ister profesyonel ister zorunlu askerlik yapmış olsunlar- sayısı 55.000'dir" dedi.

Ukrayna İçişleri Bakanlığı, altı ay önce hem asker hem de sivil olmak üzere 70.000'den fazla kişinin resmi olarak kayıp olduğunu kaydetmişti, ancak ayrıntılı bilgi verilmiyor.

BBC'nin haberine göre Zelensky, Ukrayna'daki kayıplarla ilgili son güncellemesini Aralık 2024'te yapmıştı ve o zaman ölü sayısını 43.000 olarak açıklamıştı.

Kremlin: 'Ukrayna'nın Donbas'tan çekilmesi önemli bir şart'

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy daha önceki açıklamalarında üçlü toplantıların Ukrayna'nın doğusundaki Donbas bölgesinin durumuna odaklanacağını söylemiş, "her şey toprakla ilgili" demişti.

Bu bölge, hem Kiev hem de Moskova için önemli bir anlaşmazlık noktası olmaya devam ediyor.

Kremlin de Ukrayna'nın Donbas'tan çekilmesinin "önemli bir şart" olmaya devam ettiğini kaydetmişti.

Moskova, Ukrayna'nın askerlerini Donetsk bölgesinden tamamen çekmesini istiyor.

Ukrayna, çatışmanın dondurulması gerektiğini ve tek taraflı geri çekilmeyi reddettiğini söylüyor.

Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Rusya'nın Ukrayna güçlerinin Donbas bölgesini terk etmesi yönündeki talebinden geri adım atmayacağını söyledi.

ABD, Kiev'i ikna etmek için, Donbas'ın bir serbest ticaret bölgesine dönüştürülmesi karşılığında güvenlik garantileri sunuyor.

Zelenskiy bir barış anlaşması olması durumunda, güvenlik garantileri için Trump ile uzlaştığını söylemiş, bunların ABD Kongresi ve Ukrayna parlamentosundan geçmesi gerektiğine işaret etmişti.

Abu Dabi'deki görüşmelerin sonunda, ABD Avrupa Komutanlığı, ABD ve Rusya'nın 2021 sonbaharında askıya alınan üst düzey askeri diyaloğu yeniden kurma konusunda anlaştığını belirten bir açıklama yayınladı.

Açıklamada, "Bu kanal, taraflar kalıcı bir barışa doğru çalışmaya devam ederken, sürekli bir askeri temas sağlayacaktır" denildi.

Ukrayna'nın doğusunda son durum

Zelenskiy 29 Aralık'ta ABD'nin Ukrayna'ya 15 yıl boyunca güvenlik garantisi teklif ettiğini söylemişti.

Ocak ayının başında Fransa ve İngiltere de barış anlaşması durumunda, Ukrayna'ya asker gönderebileceklerini açıkladılar.

Ancak Trump bu açıklama için "ABD olmadan hiçbir güvenlik garantisi işe yaramaz" dedi.

Zelenskiy Aralık ayında, ABD'nin savaşı sona erdirmek için hazırladığı 20 maddelik planın %90 oranında hazır olduğunu söylemişti.

Ukrayna lideri, Donetsk'in kontrolleri altında olan %25'inden askerlerini 40 km kadar geri çekmeyi, Rusya'nın da aynısını yapması şartıyla kabul ediyor.

Kiev, Donbas'ta Ukrayna tarafından denetlenen, askerden arındırılmış bir bölge veya serbest ekonomik bir bölge oluşturulmasını da öneriyor.

Mevcut cephe hattının ise uluslararası güçler tarafından denetlenmesi öngörülüyor.

Zelenskiy'den Avrupa'ya 'Grönland modu' eleştirisi

Zelenskiy, İsviçre'nin Davos kentinde düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'nda kürsüde yaptığı konuşmada Avrupalı liderleri hedef aldı ve "Grönland modu" içinde olmakla eleştirdi.

AB liderlerini Donald Trump'tan talimat beklemekle suçladı.

Zelenskiy, "Geçen yıl burada, Davos'ta, konuşmamı 'Avrupa'nın kendini nasıl savunacağını bilmesi gerekiyor' sözleriyle bitirmiştim. Bir yıl geçti ve hiçbir şey değişmedi" dedi.

"Avrupa hâlâ Grönland modunda; belki birileri bir yerlerde bir şeyler yapar düşüncesinde" diyerek jeopolitik konularda ABD'nin liderliğinin beklenmesini eleştirdi.