Davos'ta Grönland konusunda ne mesajlar verildi?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İsviçre'nin Davos kentinde yapılan 2026 Dünya Ekonomik Forumu'na Grönland konusundaki gelişmeler damga vurdu.

ABD Başkanı Donald Trump, 21 Ocak'ta adayı merkezine alan ulusal hedeflerine ulaşmak için NATO ile bir çerçeve anlaşma üzerinde çalışıldığını duyurdu.

Bundan bir gün sonra 22 Ocak'ta konuşan Ursula von der Leyen, Arktik bölgesindeki güvenliğe yatırım yapılacağını söyledi.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, "Güvenlik ve savunma düzenlemelerimizi güçlendirmeliyiz, bu Grönland için gerçek bir jeopolitik zorunluluk haline geldi" dedi.

Von der Leyen "Grönland ile AB ilişkisini geliştirmek için çalışıyoruz ve bunun bir parçası olarak Komisyon yakında önemli bir yatırım paketi sunacak" açıklamasını yaptı.

Trump Davos'a gelmeden önce Grönland planlarına karşı çıkan Avrupa ülkelerine gümrük vergisi tehdidinde bulunmuştu.

Zirve sırasında ifadelerini yumuşattı, Grönland için askeri güç kullanmayacağını söyledi.

Bazı Avrupa ülkelerine uygulayacağını açıkladığı %10'luk gümrük vergisinden vazgeçtiğini de duyurdu.

Zirve sırasında Trump, Grönland konusunda bir "anlaşma çerçevesi" üzerinde çalışıldığını duyurdu ancak detaylarını vermedi.

Trump, 22 Ocak'ta NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile "çok verimli bir toplantı yaptığını" belirtti.

"Grönland ve aslında tüm Arktik bölgesi ile ilgili gelecekteki bir anlaşmanın çerçevesini oluşturduk" ifadelerini kullandı.

Rutte, görüşmede Danimarka'nın Grönland üzerindeki egemenliği konusunun ele alınmadığını söyledi.

Müzakere çerçevesinin, Kutup bölgesinde güvenliğin sağlanması konusunda olacağını kaydetti.

Trump son paylaşımlarıyla ilgili bir ABD kanalına yaptığı açıklamada, planın Grönland'daki değerli madenleri içerebileceğini de ifade etti.

'Zaten bizimdi'

Trump, 21 Ocak'taki konuşmasında ise Grönland üzerinde egemenliğe sahip Danimarka halkı ve liderlerini överken adayı sadece ABD'nin savunabileceği iddiasını tekrarladı.

Trump, Grönland'ın özellikle füze savunmasında ABD ve uluslararası güvenlik için önemli olduğunu kaydetti.

Grönland'da Danimarka'nın "herhangi bir izi" olmadığını savunan Trump, Danimarka'nın Grönland'a söz verdiğinden daha azını harcadığını iddia etti.

ABD Başkanı "Bu dev toprak parçasını, bu dev buz parçasını sadece ABD koruyabilir ve geliştirebilir" dedi, bu nedenle ülkeyi satın almak için "derhal müzakerelerin" başlamasını istediğini vurguladı.

Trump, Grönland halkının da bir seçimi olduğunu belirtirken "'Evet' diyebilirsiniz ve çok minnettar oluruz ya da 'hayır' dersiniz ve bunu unutmayız" diye konuştu.

İkinci Dünya Savaşı sırasında Danimarka'nın Almanya tarafından işgal edilmesi sırasında ABD'nin Grönland'ı savunduğunu belirten Trump, "Zaten bizimdi ama İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Danimarka'ya verdik. ABD elinde tutmalıydı" dedi.

Trump "Aşırı güç kullanmaya karar vermezsem muhtemelen bir şey elde edemeyeceğiz. Bu şekilde durdurulamaz oluruz ama bunu yapmayacağız. Güç kullanmam gerekmiyor, güç kullanmak istemiyorum, güç kullanmayacağım" sözlerinin ardından, ABD'nin tek istediğinin "Grönland diye bir yer olduğunu" belirtti.

Trump, Grönland'ı nadir toprak elementleri için istediği iddiasını da reddetti.

"Grönland'da böyle bir şey yok. Mesele ulusal ve uluslararası güvenlik için stratejik önemde olması" ifadelerini kullandı.

Avrupa: 'Harekete geçmeye hazırız'

Trump'tan birkaç saat önce konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise "Avrupa diyaloğu ve çözümleri tercih ediyor ama harekete geçmeye de hazırız, gerekirse, birlikle, aciliyet ve kararlılık duygusuyla" diye konuştu.

Avrupa Parlamentosu'nda konuşan Von der Leyen "kaba güçle" tanımlanan yeni bir dünya düzeniyle karşılaşan AB'nin ekonomisini ve savunmasını geliştirmek için daha hızlı harekete geçmesi gerektiğini söyledi.

Von der Leyen Avrupa'nın çevresindeki dünyaya karşı nüfuz sahibi olabilmek için sertleşmesi gerektiğini vurgularken ABD'ye de "müttefikler" arasındaki anlaşmazlıkların sadece Batı'nın rakiplerini cesaretlendireceği uyarısında bulundu.

Von der Leyen uluslararası düzendeki değişimin "sadece sismik değil, kalıcı da olduğunu" söylerken, Grönland, Ukrayna, Ortadoğu'dan Hint-Pasifik'e dek yayılan gerilimlerden kaynaklanan "çalkantılı" durumdan bahsetti.

Avrupa Komisyonu Başkanı "Avrupa'nın geleneksel ihtiyatlı tutumundan uzaklaşmamız gerekecek. Şu anda, ekonomik ya da askeri, teknolojik ya da jeopolitik anlamda kaba güçle tanımlanan bir dünyada yaşıyoruz. Birçoğumuz bundan hoşlanmayabilir ama dünyayı olduğu haliyle ele almalıyız" dedi.

Von der Leyen Trump'ın Grönland nedeniyle Avrupa ülkelerine gümrük vergisini artırma tehdidini "yanlış" olarak tanımlarken, "Şu anda bir kavşaktayız" dedi.

AB yetkilisi "Avrupa diyaloğu ve çözümleri tercih ediyor ama harekete geçmeye de hazırız, gerekirse, birlikle, aciliyet ve kararlılık duygusuyla" diye konuştu.

Davos'ta 'yeni dünya düzeni' vurgusu

Zirvede 20 Ocak Salı günü yapılan konuşmalardaysa "yeni dünya düzenine" ilişkin açıklamalar öne çıktı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, "kuralların olmadığı bir dünyaya doğru gidildiği" uyarısında bulundu.

Kanada Başbakanı Mark Carney ise "eski düzenin geri gelmeyeceğini, bunun yasını tutmanın yersiz olduğunu" ifade etti.

Carney, "Orta güçler birlikte hareket etmelidir, çünkü masada yer almazsak, menüde yer alırız" dedi ve güçlü ülkelerin istediklerini elde etmek için ekonomik baskı uyguladıklarını söyledi.

Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ise Grönland'ı bırakmayacaklarını tekrarladı.

Frederiksen, "Amerikan başkanı maalesef askeri güç kullanımını dışlamadı. Bu nedenle biz de bunu dışlayamayız" ifadelerini de kullandı.