Эрларимизни қайтаринг: Путинга кутилмаган талаб ва сабр косаси тўлаётган аёллар - Видео Ukraina Rossiya Dunyo Yangiliklar
- Author, Стив Розенберг
- Role, Россия муҳаррири, Москва
- Ўқилиш вақти: 4 дақ
Москва чеккасида жойлашган бир тадбирлар залида ноодатий воқеа юз берди.
Бир гуруҳ аёллар Россия ҳукуматини танқид қиларди. Уларнинг эрлари 2022 йилда Украинадаги урушга сафарбар қилинганлар орасида.
Улар эрларини уйга қайтаришни истардилар.
"Қачон эрларимиз ҳарбий хизматдан бўшатилиши режаланган? - деб сўрайди Мария. - Қачон улар қўл ва оёқсиз ортга қайтарилади? Улар ҳеч нарсага ярамайдиган бўлиб қолганда қайтаришадими? Ёки тобутларда қайтишини кутамизми?
Алоқадор мавзулар:
Аёллар ижтимоий тармоқлар орқали танишиб, "Уйга йўл" деб номланган гуруҳ туздилар. Уларнинг уруш ҳақида турлича қарашлари бор. Баъзилар уни қўллаб-қувватлайди. Бошқалар эса Кремлнинг "махсус ҳарбий амалиёти"га шубҳа билан қарайди. Аммо уларнинг бари эрлари жанговар бурчини бажаргач, уйларига қайтишлари керак деб ишонади.
Расмийлар эса бунга қўшилмайдилар.
Россияда уруш билан боғлиқ ҳар қандай очиқ танқид хавф туғдиради. Аксарият гапирувчилар ўз сўзларини жуда эҳтиёткорлик билан танлайдилар. Россияда ўзгача фикрдагиларни жазолайдиган бир қатор қонунлар бор. Бироқ бу ишларидан бир самара чиқишига уларнинг ўзлари ҳам ишонмаслиги сезилиб туради.
"Аввалига ҳукуматга ишонган эдик, - дейди Антонина. - Аммо ҳозир уларга ишонишимиз керакми? Мен ҳеч кимга ишонмайман".
Гуруҳ аъзолари маҳаллий кенгаш депутати Борис Надеждинга дардини айтгани келишган. У бошиданоқ "махсус ҳарбий операция"ни танқид қилган.
Айни мақолада Google YouTube томонидан тақдим қилинган контент мавжуд. Биз бу контент юкланмасидан аввал сизнинг розилигингизни сўраймиз, чунки улар куки ва бошқа технологиялардан фойдаланган бўлиши мумкин. Сиз Google YouTube ҳаволасида кукиларга доир ва шахсий маълумотларга оид қоидалар ҳақида аввал ўқиб, кейин қабул қилишга рози бўлишингиз мумкин. Кўриш учун “қабул қилиш ва давом этиш”ни танланг.
Охири YouTube пост
Қизиғи шундаки, жаноб Надеждин Россиянинг Украинага кенг кўламли босқинидан сўнг миллий телевидениеда чиқишга рухсат берилган кам сонли ҳукумат танқидчиларидан биридир. У телевизион ток-шоуларда кўриниб туради.
Айни дамда у президентлик сайловларига номзодини қўйишга ҳаракат қилмоқда. Унинг фикрича, уруш Владимир Путиннинг мамлакатдаги обрўсига путур етказган.
"Путин Россияда жуда обрўли эди, чунки 1990-йиллардан кейин у барқарорлик ва хавфсизлик олиб келди, - дейди жаноб Надеждин менга. - Барқарорлик ва хавфсизлик Путинни қўллаб-қувватлашнинг асосий сабаби эди. Ана шу барҳам топганини энди тобора кўпроқ одам тушуниб етди".
Ҳарбий хизматга чақирилган эрлари, ўғиллари ёки ака-укаларини қайтаришни истаётган россиялик аёллар жамиятнинг турли қатламларидан чиққанлар. Улар эркакларни сафарбарлик буйруқларини бажарганликлари ва урушда қатнашганликлари учун қоралайдилар.
Кремль тарафдорлари бу аёлларни Ғарбнинг қўғирчоқлари сифатида кўрсатишади.
Давлат думаси мудофаа қўмитасига раҳбарлик қилувчи россиялик депутат Андрей Картаполов яқинда Фонтанка ахборот сайтига берган интервьюсида демобилизацияга чақирув "[Россия] душманлари"нинг иши эканини айтди. У бунинг ортида Украина ҳарбийлари ёки Марказий разведка бошқармаси турган бўлиши мумкин деди.
Сурат манбаси, .
Жаноб Картаполов Иккинчи жаҳон урушини ҳам тилга олди.
"1942 йил кузида бир гуруҳ хотинлар Кремлга келиб, Сталинга: "1941 йилда чақирилганлар уйларига қайтишсин. Улар бир йилдан бери урушаяптилар" деганди. Ҳеч ким бу ҳақда ўйламайди».
Эри ва амакиваччаси армияга чақирилиб, Украинага жўнатилган Мария Андреева Картаполовнинг гапларини ҳақорат деб билади.
"У махсус операцияни Иккинчи Жаҳон уруши билан солиштиришга журъат этяпти, - деди менга Мария. - У вақтда Россия омон қолиш учун урушаётганди. Бизга ҳужум қилишганди. Тўлиқ сафарбарлик ва ҳарбий ҳолат мавжуд эди. Бу ҳозирги воқеаларга мутлақо тескари».
Мариянинг айтишича, у нафақат оила аъзоларини қайтармоқчи, балки кўпроқ россияликлар фронтга жўнатилишини ҳам истамайди.
"Биз сафарбарликнинг иккинчи тўлқинини хоҳламаймиз, - дейди у. - Биз бу урушда тинч аҳолидан фойдаланишга қаршимиз. Россия фуқаролари бу уруш уларга ҳам таъсир қилиши мумкинлигини тушунишини истаймиз.
"Баъзи одамлар ўзини туяқушдек тутяпти. Бошларини қумга тиқиб олишган. Уларни тушунаман. Давлат сизни бахтли бўлишингизга муҳтож эмаслигини, сизга шунчаки биологик материал каби қараётганини қабул қилиш қийин. Аммо одамлар омон қолишни хоҳласа, эртами-кечми буни тан олиши ва бунга рози эмаслигини айтишлари керак."
Россияда сафарбарликнинг "иккинчи тўлқини" бўлиши эҳтимоли қанчалик? Ўтган декабрь ойида Президент Путин бу режалаштирилмаган деб айтди. Россия телевидениесининг жонли эфирида Кремль раҳбари 2023 йилда Украинадаги жангларга деярли ярим миллион кўнгилли жалб қилинганини айтди.
"Бизга сафарбарлик нега керак? Ҳозирги вазиятни ҳисобга олсак, бунга ҳожат йўқ", деди Кремль раҳбари.
Албатта, "шундай" дегани "ҳеч қачон" дегани эмас. Вазият ўзгариши мумкин.
Масалан, 2022 йил март ойида Президент Путин шундай деган эди: "Муддатли ҳарбий хизматчилар ҳарбий ҳаракатларда қатнашмайди. Захирадаги аскарларни қўшимча чақириш ҳам бўлмайди. Фақат профессионал ҳарбий хизматчилар қатнашадилар".
Орадан олти ой ўтиб "қисман сафарбарлик" эълон қилинди.
Хабардорликни ошириш учун Мария ва эрлари сафарбар қилинган бошқа аёллар янги анъанани бошладилар. Ҳар шанба куни улар оқ рўмол ўраб, Москва марказига борадилар. Кремль деворлари олдида Номаълум Аскар қабрига гуллар қўйишади. Бу уларнинг тинч норозилик шаклидир.
The Way Forward Telegram канали бу гуллар "яқинларни хотирлаш. Урушларда ҳалок бўлганлар хотирасини эъзозлаш учун" мўлжалланганини тушунтиради.
Гуруҳ гул қўйиш одатини "бошқа ҳеч қачон" дейишнинг бир усули деб ҳисоблайди.
Аммо Россия жамияти бундан қанчалик хабардор? Сафарбар қилинган аскарларнинг оилалари нима дейиши жамиятни қанчалик қизиқтиради? Антонинанинг айтишича, эри армияга чақирилганидан бери у бошқалардан қўллов ололгани йўқ. 2022 йил октябрь ойида эри чақирув ҳужжатларини олганида, дўстларидан Антонинага ёрдам бериб туришни сўраган эди.
"Улар мени бир йил олдин Янги йилни бирга нишонлашга таклиф қилишди - дейди у. - Аммо бутун кеча давомида улар менга эринг аҳмоқлик қилиб, [Украинага] кетди дейишди."
Антонинанинг таъкидлашича, ошқозон яраси ташхисига қарамай, эрини Украинадаги ҳужум бўлинмасига юборишган. Унинг айтишича, эри унга 4 декабрь куни қўнғироқ қилган.
"У йиғларди. У қўрқиб қолганди. Худди видолашаётгандек эди".
Унинг айтишича, у 13 декабрь куни яна қўнғироқ қилган. Бу унинг охирги марта гаплашиши бўлди. Антонинанинг айтишича, кейинроқ унга шериги жангда яраланганини айтишган.
"Жанг қилишни хоҳлайдиганлар бор. Улар ихтиёрий урушда қатнашади ва шартномалар тузади, - дейди Антонина. - Ана ўшалар урушаверсин. Лекин у ерда бўлишни истамаган эрларимизни қайтаришсин. Улар Ватан олдидаги бурчларини адо этиб бўлишди. Уларни уйга қайтаринг.»
"Мен Владимир Путинни жуда ҳурмат қилардим. Унга аввалгидек қарамайман. Унинг бу ишлардан хабардорлигига ҳеч ишонгим келмайди. Аммо агар у ҳақиқатан ҳам бизни хоин деб ҳисобласа, нега у бир пайтлар уни сайлаган одамларга бундай қарайди".
https://t.me/bbcuzbek
BBC.COM/UZBEK
Telegramda bog'lanish raqami +44 7858860002
