IŞİD'lilerin tutulduğu hapishanelerde son durum ne?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Suriye ordusunun 21 Ocak Çarşamba günü IŞİD'lilerin eşlerini ve çocuklarını barındıran El Hol Kampı'na girdiği bildirildi.

Fransız haber ajansı AFP, bölgedeki muhabirlerinin Suriye ordusuna bağlı çok sayıda gücün kampın metal kapılarınadan içeri girdiğini gördüğünü aktardı.

Suriye Demokratik Güçleri (SDG) Salı günü Haseke'ye bağlı El Hol Kampı'ndan çekildiklerini açıklamıştı.

ABD ordusu da 21 Ocak'ta yaptığı bir açıklamada 150 IŞİD mensubunun Haseke'den Irak'a götürüldüğünü duyurdu. Reuters'ın aktardığı açıklamaya göre önümüzdeki süreçte bu sayı 7 bine kadar çıkabilir.

Suriye'deki geçici hükümet SDG'nin, Suriye'nin kuzeydoğusundaki kamptan bu şekilde çekilmesinin tutukluların kamptan çıkmasına imkan sağladığını söyleyerek örgütü eleştirmişti.

Suriye hükümeti ayrıca, SDG'nin El Hol Kampı çevresindeki mevzilerden çekilme niyetini ABD'ye 19 Ocak Pazartesi gecesi bildirdiğini belirtti.

Resmi haber ajansı SANA'daki habere göre Şam yönetimi kontrolü devralmaya hazır olduğunu ABD tarafına bildirdi, ancak SDG "devir teslim sürecini kasıtlı olarak geciktirdi".

Suriye hükümeti, "bu kasıtlı gecikmeden doğabilecek her türlü sorumluluğun SDG liderliğine ait olduğunu" savundu.

SDG 20 Ocak sabah saatlerinde kontrollerindeki El Hol Kampı çevresinde Şam'a bağlı güçlerle çatışmalar yaşandığını duyurmuştu.

Bu açıklamayı izleyen saatlerde SDG, kamptan çekildiklerini açıkladı.

Açıklamada, uluslararası toplumun IŞİD meselesine "kayıtsız kalması" nedeniyle, Kürt güçlerinin El-Hol Kampı'ndan çekilmek ve "artan risk ve tehditlerle karşı karşıya olan kuzey Suriye'deki şehirlerin yakınlarına konuşlanmak zorunda kaldıkları" belirtildi.

AFP, El Hol'ün Kürtlerin kontrolündeki bu tür en büyük kamp olduğunu ve 15 bini Suriyeli, 6 bin 300'ü 42 farklı ülkeden yabancı olmak üzere toplam 27 bin kişiyi barındırdığını yazıyor.

Salı akşamı Şam yönetimi ile SDG arasındaki çatışmalara dört gün ara verildi.

SDG: 'Aktan Hapishanesi ateş altında'

SDG 20 Ocak akşam saatlerinde Aktan Hapishanesi'nin de Şam'a bağlı güçlerin ateşi altında olduğunu duyurdu.

SDG'ye göre, operasyonda beş insansız hava aracı da kullanıldı.

Suriye ordusundan henüz bu konuda bir açıklama gelmedi.

Aktan, IŞİD'lilerin tutulduğu bir diğer hapishane.

Şeddadi Hapishanesi'nde ne oldu?

Suriye geçiş yönetimine bağlı İçişleri Bakanlığı 20 Ocak'ta, Şaddadi Hapishanesi'nden serbest kalan ve IŞİD'e mensup olduğu iddia edilen yaklaşık 120 mahkumdan 81'inin yakalandığını açıkladı.

20 Ocak'ta Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili de SDG'nin çekilmesinden sonra yaklaşık 200 IŞİD'linin kaçtığını fakat hükümete bağlı güçlerin, bunların çoğunu yakaladığını söyledi.

Bu IŞİD'lilerin örgütün alt düzey elemanları olduğunu belirten yetkili, 19 Ocak öncesinde yaklaşık 600 IŞİD'linin başka cezaevlerine nakledildiğini de ekledi.

19 Ocak'ta Şam'a bağlı güçlerle Suriye Demokratik Güçleri'nin (SDG) kontrolündeki Şaddadi Hapishanesi çevresinde çatışmalar çıkmıştı.

SDG, IŞİD'in yaklaşık 1.500 üyesinin cezaevinden kaçtığını iddia etmişti.

Şam yönetimi ise SDG'yi IŞİD'lileri serbest bırakmakla suçlamıştı.

SDG'nin basın ofisi 19 Ocak'ta, Ayn İsa, Şeddadi ve Rakka'da, ordu güçleriyle çatışmalar yaşandığını duyurmuştu.

SDG, Suriye ordusunu Şaddadi Hapishanesi'ne "saldırmakla" itham etmişti.

SDG, ABD önderliğindeki IŞİD'e karşı uluslararası koalisyona ait askeri üssün iki kilometre uzakta olmasına karşın yardım çağrılarına karşılık vermediğini de öne sürdü.

Haseke'nin güneyindeki hapishanede binlerce IŞİD'li kalıyordu.

Şam yönetimi, Şeddadi Hapishanesi yönetiminin güçlerine devredilmediğini açıkladı.

BBC Türkçe bu iddiaları bağımsız olarak teyit edemedi.

Rudaw'ın açıklamalarını aktardığı SDG Sözcüsü Farhad Şami, 1.500 IŞİD'linin Şaddadi Hapishanesi'nden kaçtığını iddia etti.

Suriye'nin resmi haber ajansı SANA'ya açıklama yapan Suriye ordu komutanlığı ise serbest bırakıldığını iddia ettikleri kişilerin yakalanması için çalışma başlattıklarını açıklamıştı.

SANA'ya göre Şeddadi şehrinde sokağa çıkma yasağı da ilan edildi.

Ajansın haberine göre Suriye hükümeti SDG'yi "siyasi baskı taktiği" olarak IŞİD militanlarının hapishanelerden "kaçmasına izin vermemesi" veya "serbest bırakmaması" konusunda uyaran bir açıklama yayımladı.

"Suriye devleti bu tür eylemleri savaş suçu ve Suriye'nin ve tüm bölgenin güvenliğini tehdit eden terörizmle doğrudan işbirliği olarak değerlendirecek" denildi.

İletişim Başkanlığı'ndan açıklama

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'na bağlı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nden yapılan açıklamada ise "Türkiye'nin desteği ile Suriye ordusu tarafından DEAŞ'lı teröristlerin serbest bırakıldığı iddiası tamamen asılsızdır" ifadeleri yer aldı.

Açıklamada, Türkiye'nin IŞİD'e karşı "bölgede en güçlü mücadeleyi veren ülke olduğunun bilindiği" dile getirildi:

"Kamuoyunun ve asırlardır aynı coğrafyayı, birçok müşterek değeri paylaştığımız dost, kardeş ve komşularımızın bu tarz asılsız iddialara itibar etmemesi önemle rica olunur."

Cezaevlerinde 10 bine yakın IŞİD'li var

SDG tarafından yapılan bir diğer açıklamada, Rakka'da IŞİD'lilerin tutulduğu Aktan Hapishanesi'nin çevresinde şiddetli çatışmalar yaşandığı kaydedildi ve "Bu durum son derece tehlikeli bir gelişme" ifadeleri kullanıldı.

SDG, son üç gündür güvenliğin sağlanması amacıyla IŞİD militanlarını başka yerlere nakletmeye çalıştıklarını, Şam yönetimi güçleri ile çatışmalar sırasında bu çabalarını sürdürdükleri sırada dokuz savaşçılarının öldüğünü ve 20'sinin yaralandığını açıkladı.

18 Ocak Pazar günü imzalanan ve SDG'nin Rakka ve Deyrizor vilayetlerinden çekilerek devlet kurumlarına entegre olmasını öngören 14 maddelik anlaşmada IŞİD'li mahkumların tutulduğu hapishanelere dair maddeler de vardı.

Anlaşma IŞİD'li mahkumların tutulduğu cezaevleri ve ailelerinin barındığı kampların korunmasından sorumlu olan SDG güçlerinin Suriye ordusuyla birleşmesini öngörüyor.

Bu alanların tüm yasal ve güvenlik sorumluluğu da Suriye hükümetine geçecek.

Suriye'nin doğusundaki cezaevlerinde 10 bine yakın IŞİD'li mahkum bulunuyor, kamplarda ise 50 bine yakın aile üyesinin kalıyor.

Bu cezaevlerinin ve kampların güvenliği, IŞİD ile mücadele açısından büyük önem taşıyor.

Bu noktaya nasıl gelindi?

18 Ocak'ta imzalanan ateşkesin neredeyse iki haftadır süren çatışmaları sona erdirmesi bekleniyordu.

Suriye'nin geçiş dönemi Devlet Başkanı Ahmed Şara, bu anlaşmanın Suriye'nin "bölünmüşlük halini sona erdirerek birlik ve ilerleme durumuna geçmesini" sağlayacağını umduğunu söylemişti.

Fakat çatışmalar 19 Ocak'ta tekrar başladı ve 20 Ocak'ta dört günlük yeni bir ateşkes ilan edildi.

SDG komutanı Mazlum Abdi çatışmaların kendilerine "dayatıldığını" ve anlaşmayı "akan kanı durdurmak için" kabul ettiklerini ifade etti.

Abdi ile Şara'nın Pazartesi günü Şam'da biraraya gelmeleri bekleniyordu.

Suriye'nin kuzeydoğusundaki özerk yönetimde iktidardaki Demokratik Birlik Partisi'nin (PYD) kıdemli üyesi Foza Alyusuf, 19 Ocak Pazartesi günü Şam yönetimini "ateşkesi uygulamamakla "suçlayarak, Kürt güçlerine genel seferberlik ilan etmeleri çağrısında bulundu.

Türkiye, PYD'yi PKK'nın Suriye'deki kolu ve "terör örgütü" olarak kabul ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 19 Ocak'ta yaptığı açıklamada Türkiye'nin Şam yönetimini "yalnız bırakmayacağını" vurguladı.

"Ateşkes ve Tam Entegrasyon Anlaşması'nın gerekleri süratle yerine getirilmeli, hiç kimse bir kere daha yanlış hesap yapmamalıdır" dedi.