Enflasyon TÜİK'e göre %31,53 oldu, ekonomistler nasıl yorumladı?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

Türkiye İstatistik Kurumu'na (TÜİK) göre şubat ayında enflasyon %2,96, yıllık enflasyon ise %31,53 oldu.

Bağımsız Enflasyon Araştırma Grubu ENAG'a göre ise Tüketici Fiyat Endeksi (E-TÜFE), şubat ayında bir önceki aya göre %4,01 oranında arttı. Yıllık enflasyon oranı ise %54,14 olarak hesaplandı.

TÜİK'e göre ocak ayında aylık enflasyon keskin bir artışla %4,84 olarak gerçekleşmişti. Yıllık bazda ise enflasyonu %30,65 olarak hesapladı.

Enflasyon fiyatların belirli bir sürede artış oranını ifade ediyor ve Tüketici Fiyat Endeksi'ndeki (TÜFE) değişim esas alınarak hesaplanıyor.

Ekonomistler aylık TÜFE'de artış, yıllık hesaplamada ise yavaşlamanın devam edeceğini öngörüyor.

AA Finans'ın Enflasyon Beklenti Anketi'ne göre şubat ayında enflasyonun %2,87, yıllık enflasyonun ise %31,42 olmasını bekleniyordu.

Merkez Bankası yılın ilk faiz kararında beklentilerin altında bir indirime giderek faizi 100 baz puan düşürmüş, %37'ye indirmişti.

Banka buna gerekçe olarak fiyatlama davranışlarını ve enflasyon beklentilerini göstermişti.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sosyal medya paylaşımında "Gıda fiyatlarının uzun dönem ortalamasının oldukça üzerinde artması, yıllık enflasyonda geçici bir yükselişe neden oldu" dedi ve ekledi:

"Son iki ayda gıda fiyatlarında görülen yüksek artışların, önümüzdeki dönemde hava şartlarına bağlı olarak telafi edilmesini bekliyoruz.

"Diğer taraftan, jeopolitik gelişmeler kaynaklı artan petrol fiyatlarının enflasyon etkisini sınırlandırmak üzere çalışıyoruz."

Ekonomistler nasıl yorumladı?

ABD merkezli danışmanlık şirketi Teneo'nun yöneticisi Wolf Piccoli sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Türkiye'de son dönemde yüksek gelen enflasyonun hangi mevsim olursa olsun "hava şartlarına" bağlandığını, geçici faktörlerin bahane olarak gösterildiğini, bu ay bunlara bir de jeopolitiğin eklendiğini söyledi ve "Gelecek ay sırada ne var?" diye sordu.

Nişantaşı Üniversitesi'nden iktisatçı Doç. Dr. Caner Özdurak, gıda enflasyonunun izaha muhtaç olduğunu söyledi.

Özdurak "Kuraklık, deprem, savaş gibi bahaneler üreterek geçiştirilebilecek ezbere dezenflasyon masalı anlatacak noktada değiliz artık" dedi ve ekledi:

"Belli ki eş güdülemiyor ekonomi. TÜİK madde sepetini açıp rasyonel bir analizle kamuoyunu yönlendirmediği sürece 2026 enflasyon beklentilerinin önü alınamaz artık."

Bluebay Varlık Yönetimi'nden Tim Ash, Şubat enflasyonunun hayal kırıklığı yarattığını söyledi ve İran krizi nedeniyle petrolde yaşanacak her 10 dolarlık artışın Türkiye'deki enflasyona %1,2'lik artış olarak yansıyacağını belirtti.

Ash "Artık Merkez Bankası'nın faiz indirmesini beklemek zor" dedi.

Bloomberg Türkiye Ekonomisti Selva Bahar Baziki de Merkez Bankası'nın 12 Mart'taki toplantısında faiz indirimi beklemediğini belirtti.

JPMorgan ise faiz indirimi beklemediklerini, enflasyon verileri açıklanmadan önce, İran'a saldırılar başladığında duyurmuştu.

Yılın ilk iki ayında %7,94 olarak gelen enflasyonun, yıl sonu hedefi olan %16'yı tutturması için önümüzdeki 10 ayda toplam enflasyonun %7,46'yla sınırlı kalması gerekiyor.

Bunu hatırlatan Topkapı Üniversitesi Rektörü Prof. Emre Alkin de TÜİK verilerinin Merkez Bankası'na "sahayı doğru okuyamıyorsun" mesajı verdiğini belirtti:

"Daha ilk iki ayda TÜFE hedefinin yarısını tüketen yanlış kurgulanmış dezenflasyon reçetesinin acilen sonlandırılması gerekiyor.

"Bu işkence sona ersin ve gerçekten rasyonel zemine geri dönülsün. Böyle enflasyonla mücadele olmaz."

'Satın alma gücü daha da düşecek'

İktisatçı Hayri Kozanoğlu, sene başında asgari ücret ve emekli zamları belirlenirken tüm yılın enflasyon beklentisinin %16 olduğunu hatırlattı ve ekledi:

"Yani ilk 2 ayda yolun yarısı geçildi. Ne yazık ki, her ay ücretlilerin satın alma güçleri daha da düşecek."

İktisatçı Hakan Kara, akaryakıt fiyatlarındaki artışın ilk olarak gıda fiyatlarını artıracağını söyledi ve bunun önüne geçmek için geçici vergi ayarlamaları yapılması gerektiğini, bunun için gereken vergi indiriminin kamu bütçesine maliyetinin karşılanabilecek seviyede olduğunu belirtti.

İktisatçı Mahfi Eğilmez de Merkez Bankası'nın 15 gün önce yayımladığı Enflasyon Raporu'nda, önümüzdeki dönemde jeopolitik risklerin yumuşayacağının ve petrolün varilinin 60 dolardan işlem göreceğinin yer aldığını, fakat aradan geçen iki haftada Brent petrolün varil fiyatının 79 dolardan işlem gördüğünü yazdı.

Finansal analist Tunç Şatıroğlu ise enflasyonun bu seviyelere gelmesine yol açan önceki ekonomi yönetimini hatırlatarak "%16 enflasyon varken %19 faizi beğenmediler. Şimdi ne enflasyon %16'ya düşebiliyor ne de faiz" dedi.