حمیرا، ستاره جشن ۵۰ سالگی کاباره تهران: عاقبت می‌آیم و شما فرزندانم را در آغوش می‌کشم و می‌بوسم

در پنجاهمین سال تاسیس کاباره تهران در لس‎‌آنجلس، کانون موسیقی پاپ بعد از انقلاب، حمیرا پس از حدود ۱۰ سال روی صحنه رفت و گفت: «عاشق ایرانم، عاشق خاک ایرانم، دلم می‌خواد زنده باشم، دلم می‌خواد فرزندان عزیزم را که در ایران هستند در تمام استان‌های ایران در آغوش بگیرم و ببوسم.»

در این مراسم که شامگاه شنبه ۲۵ اکتبر در سالن «تئاتر دالبی» هالیوود برگزار شد بسیاری از ستاره‌های موسیقی پاپ ایران از آهنگساز و نوازنده و خواننده حضور داشتند و به احمد مسعود، مالک کاباره تهران، ادای احترام کردند، از جمله حمیرا از او به خاطر «تمامی خدماتی که در ۵۰ سال گذشته به هنرمندان کرده است»، سپاسگزاری کرد.

کاباره تهران را احمد مسعود در سال ۱۳۵۵ در شهر لس‌آنجلس ایالت کالیفرنیا راه‌اندازی کرد تا مشتریان آمریکایی را با غذا و فرهنگ ایران به‌ویژه موسیقی آشنا کند اما دیری نگذشت که کافه او محل تجمع ستارگان موسیقی پاپ شد که ترک وطن کرده بودند.

آقای مسعود هفت سال پیش در جریان تولید مستند تاریخ موسیقی پاپ ایران به بی‌بی‌سی گفت: «قبل از این که خواننده‌ها به اینجا بیایند جایی را برای اجرا نداشتند. یعنی نه امکانی با خود آورده بودند و نه پولی داشتند و اگر کاباره تهران نبود این موسیقی پاپ ایران به صورتی که امروز هست وجود نداشت.»

به گفته او خوانندگان ایران پس از انقلاب در آنجا با دستمزدهای خیلی کم شروع کردند «ولی حالا خدا را شکر همه درآمدهای خوبی دارند.»

یکی از مواردی که توجه علاقمندان حمیرا در شبکه‌های اجتماعی جلب کرد، حضور حمیرا در کنار تنها نوه‌اش آریانا بود که ۱۴ ساله است و به دلیل شباهت زیاد به مادربزرگش لقب «حمیرا کوچولو» گرفته است. آریانا می‌گوید که با تلفیق موسیقی ایران و سبک راک در تلاش است به سبک ویژه‌ای برسد.

صدایی «ملکوتی و سحرآمیز»

به‌رغم حضور چهره‌های شناخته شده موسیقی پاپ ایران مثل شهرام و شهبال شب‌پره، منوچهر چشم‌آذر، مرتضی برجسته و بسیاری از ستاره‌های پاپ، ویدئوی حضور حمیرا پس از یک دهه بر روی صحنه سالن تئاتر دالبی هالیوود بارها و بارها در شبکه‌های اجتماعی همرسان می‌شود.

پروانه امیرافشاری با نام هنری حمیرا در روز ۲۶ اسفند ۱۳۲۳ در تهران به دنیا آمد. ۲۱ ساله بود که با ترانه «صبرم عطا کن» اثر علی تجویدی، آهنگساز برجسته موسیقی دستگاهی ایران به برنامه گل‌ها راه یافت. سراینده این ترانه بیژن ترقی بود و آهنگ آن در دستگاه سه‌گاه است که برای اولین بار درپاییز ۱۳۴۴ و در برنامه «شما و رادیو» اجرا شد:

«خدایا تو خود این وجود مرا...سراسر همه تار و پود مرا...به عشق و به مستی سرشتی اگر...یا غم عشق او از سرم کن به در...یا که صبرم عطا کن...»

گفته می‌شود که در ابتدای فعالیت خوانندگی به علت مخالفت پدرش به ناگزیر با نام حمیرا فعالیت هنری خود را آغاز کرد و به‌سرعت با تسلط بر آوازخوانی موسیقی ایران، شهرت یافت.

حمیرا ابتدا شاگرد علی تجویدی بود اما بعد نزد پرویز یاحقی رفت تا موسیقی خود را تکمیل کند. به این ترتیب یکی از مثلث‌های هنری آن دوره شکل گرفت با آهنگ پرویز یاحقی، شعر بیژن ترقی و آواز حمیرا در چند برنامه گلهای رنگارنگ پخش شد که اقبال عام و خاص را در پی داشت. حمیرا در دومین ازدواج خود با پرویز یاحقی ازدواج کرد که شش سال بیشتر دوام نیافت.

بسیاری از بزرگان موسیقی ایران در باره صدای حمیرا صحبت کرده‌اند از جمله غلامحسین بنان، خواننده اسطوره‌ای صدایش را «ملکوتی و سحرآمیز» توصیف کرد یا استادش علی تجویدی که صدای حمیرا را «کمیاب» می‌دانست و معتقد بود که در «محدوده آلتو قرار دارد و قابلیت سوپرانو از زیر تا بم را داراست.»

اکبر گلپایگانی حمیرا را «خورشید آسمان موسیقی ایران» می‌دانست و محمد حیدری بر این باور بود که حمیرا «انقلابی در موسیقی سنتی ایران به وجود آورد.»

پس از انقلاب، حمیرا نیز همچون بسیاری از اهالی موسیقی به دادگاه‌های انقلاب احضار شد که به گفته خودش مورد آزار روحی قرار گرفت. به ناچار در سال ۱۳۶۰ پس از چند بار تغییر محل زندگی سرانجام به‌تنهایی و ناشناس همراه دومین دخترش، یاسمن که دو ساله بود، ابتدا از افغانستان به پاکستان رفت و از آنجا به اسپانیا و کاستاریکا و در نهایت به آمریکا مهاجرت کرد.

در کالیفرنیا حمیرا با حمایت احمد مسعود، کار هنری خود را از سر گرفت و کنسرت‌هایی را در نیویورک، تورنتو، ونکوور، دوبی و لاس وگاس اجرا کرد.

در سال ۱۳۸۳ آلبوم «مهتاب عشق» را منتشر کرد که تلفیقی بود از موسیقی پاپ و دستگاهی ایران.

چهار سال بعد مجموعه‌ای از گزیده ترانه‌هایش را در آلبوم «چهل ترانه طلایی» منتشر کرد.

آخرین کاری که از حمیرا پخش شد نماهنگی بود با نام «شادی زندگی تویی» که در زمستان ۱۳۹۶ پخش شد.