فیروز نادری، دانشمندی الهام‌بخش در خاطره جمعی ایرانیان

فیروز نادری، یکی از الهام بخش ترین دانشمندان معاصرایرانی و از رهبران پروژه های فضایی روز جمعه در آمریکا درگذشت.

مسئولیت‌هایش در سازمان هوا و فضانوردی ایالات متحده، ناسا، او را به فردی شناخته شده برای بسیاری از ایرانیان تبدیل کرده بود. حضور یک ایرانی – آمریکایی در رده های بالای مدیریتی سازمانی چون ناسا برای بسیاری اتفاق مهمی بود و نام او را به خانه بسیاری از ایرانیان برده بود.

رهبر پروژه های فضایی

آخرین سمت او در ناسا پیش از بازنشستگی، مدیریت تحقیقات منظومه شمسی بود، سمتی که از سال ۲۰۱۱ بر عهده داشت. او تجربه ای منحصر به فرد در راهبری برنامه ها فضایی و مدیریت درون سازمانی در ناسا داشت. در زمان انتصاب او به این سمت چارلز الاچی، مدیر آزمایشگاه پیشرانش ناسا گفت، «هر گاه با چالشی یا فرصتی در ناسا روبرو بوده ام به سراغ فیروز نادری رفته ام». وظیفه فیروز نادری خلاقانه تر کردن تحقیقات منظومه شمسی و کم هزینه تر کردن پروژه ها بود.

آقای نادری در سال ۲۰۰۵ بالاترین مدال افتخار ناسا را به پاس خدمات قابل توجه اش به فضا، علم و اکتشافات دریافت کرد. این تنها یکی از چند مدالی است که او به دلیل موفقیت‌هایش در ناسا دریافت کرده.

پیشتر او به عنوان یکی از مدیران آزمایشگاه پیشرانش موشک ناسا فعالیت می کرد.

فیروز نادری سال ۲۰۰۰ به عنوان مدیر برنامه اکتشافات مریخ ناسا انتخاب شد. سمتی که باعث شد نامش بیشتر از قبل در بین ایرانی ها مطرح شود.

او در زمانی به مدیریت برنامه اکتشافات مریخ رسید که مشکلات زیادی در این برنامه پیش آمده بود و ناسا به مدیری نیاز داشت که کنترل اوضاع را در دست بگیرد. فیروز نادری نه تنها به بازنگری برنامه کاوش مریخ کمک کرد که نقش پر رنگی در موفقیت پروژه های اکتشافات مریخ داشت. موفقیت مریخ نوردهای روح و فرصت از مهمترین دستاوردهای زمان مدیریت اوست.

افتخار ایرانیان

خورشید گرفتگی تابستان سال ۱۳۷۸ که به طور کامل در ایران دیده می شد، تب نجوم و فضا را در بین جوانان و نوجوانان داغ کرده بود. بسیاری به فکر انتخاب رشته فیزیک در دانشگاه افتاده بودند و حتی رویای رسیدن به ناسا و فضانورد شدن را در سر می پروراندند.

در همان سالها بود که همراه با پدیده های جذاب آسمان و فضا نام یک ایرانی الهام بخش هم به میان می آمد. اسم فیروز نادری بیشتر و بیشتر شنیده می شد و او هر روز به الگویی جدی تر برای علم‌دوستان شده بود.

در هر محفل علمی و نجومی و حتی خانوادگی جمله ای در ستایش او گفته می شد. در سال‌هایی که بسیاری می گفتند از ایران فقط اخبار منفی در رسانه های بین المللی منتشر می شود، آنها که داخل کشور بودند او را نماینده ایرانیان تحصیل کرده و دانشمند می دانستند و حتی شاید انتظار داشتند یک تنه نام ایرانی که آنها دوست داشتند را زنده نگه دارد.

سال‌های دوری

فیروز نادری ۷۷ سال پیش در شیراز به دنیا آمد و تقریبا ۶ دهه از زندگی اش را در آمریکا گذراند. تحصیلات او در زمینه مهندسی برق بود و تا دکتری پیش رفت.

اما با وجود سال‌ها دوری وضعیت ایران را همیشه دنبال می کرد و می دانست که چهره ای الهام بخش برای جوانان ایرانی است. آنقدر که در سال ۲۰۱۷ اصغر فرهادی، کارگردان از او و انوشه انصاری خواست در غیابش در مراسم اسکار شرکت کنند و جایزه را دریافت کنند.

بعد از بازنشستگی از ناسا فعالیت‌های حقوق بشری و دموکراسی خواهانه اش پر رنگ تر شد. به خصوص با شروع اعتراضات سراسری زن، زندگی، آزادی صفحه های اینستاگرام و توییترش پر از مطالب مرتبط با ایران و اعتراضات شده بود.

لوری لشین، مدیر فعلی آزمایشگاه پیشرانه موشک ناسا درباره او می گوید: فیروز نادری هر کاری را با شور و اشتیاق انجام می داد.

خانم لشین در توییترش نوشته: برنامه بی نظیر تحقیقات مریخ که امروز شاهدش هستیم مدیون فعالیت‌های فیروز نادری است.

بیشتر بخوانید:

انتقاد دانشمند ناسا از زنجیر کردن فیزیکدان ایرانی به تخت بیمارستان