«شیطان وجود ندارد» در آپارات

این هفته در آپارات فیلم «شیطان وجود ندارد» ساخته محمد رسول‌اف به نمایش در‌می‌آید.

پس از آن در بخش «تحلیل آپارات» با کاوه فرنام؛ تهیه کننده فیلم، میترا منصوری؛ نویسنده، فیلم‌ساز و برنامه‌ساز تلویزیونی و فرید اسماعیل‌پور؛ مستندساز و پژوهش‌گر سینما درباره فیلم و موضوعش گفت‌و‌گویی خواهیم داشت.

دیکتاتورها سعی می‌کنند با ارعاب، خونریزی و کشتن و اعدام معترضان، جامعه را به سکوت و پیروی از نظام حاکم وادارند. اسم این منش را هم می‌گذارند «اجرای قانون». ولی در زمان ظلم،‌ واکنش هر عضو این جامعه چطور باید باشد؟ مصلحت‌اندیشی، منفعت‌طلبی، سکوت و همراهی با حکومت یا نه گفتن و مخالفت با جنایت و سهیم نشدن در آن؟ «شیطان وجود ندارد»،‌ساخته محمد رسول‌اُف فیلم‌ساز شناخته‌شده، فیلمی است در همین زمینه و خیلی نزدیک به رخدادهایی که این روزها در ایران شاهدیم.

روایت آدم‌هایی که مامور اجرای دستورات حکومت هستند. خیلی از آن‌ها بر خلاف تصور رایج، هیولاهایی غیر‌انسانی نیستند. ‌آدم‌اند؛ آدم‌هایی مثل بقیه مردم. زندگی و زن و بچه دارند و می‌خواهند زندگی‌شان را بکنند. اما یک فرق مهم با بقیه مردم دارند. آن‌ها، خواسته یا ناخواسته، تسلیم نظام حاکم‌اند و به ابزار حکومت تبدیل شده‌اند. «شیطان وجود ندارد» که در ایران به نمایش در نیامد، از موفق‌ترین فیلم‌های ایرانی در عرصه‌ جهانی است. این فیلم آقای رسول‌اُف برنده جایزه خرس طلایی بهترین فیلم از جشنواره فیلم برلین شد و یکی از مهمترین جوایز سینمایی جهان را به‌دست‌آورد.

حرمت انسان به نه گفتن و مطیع نبودن در برابر ظلم است. «شیطان وجود ندارد» فیلمی اپیزودیک و قصه‌گو است که در آن اپیزودها از منظر موضوعی به هم مرتبط می شوند. فیلم موضوعی جسورانه و مهم دارد و فیلم‌سازش با پشتکار و جسارت بسیار در داخل ایران با درهم شکستن مرزهای سانسور و محدودیت‌ها این فیلم را ساخته و تصویری همه‌جانبه ثبت کرده از آن چه در داخل یک نظام سرکوبگر می‌گذرد؛ تصویری از آدم‌های مصلحت‌اندیش و سازشگر و کسانی که قدرت نه گفتن به ظلم را پیدا می‌کنند.

محمد رسول‌اُف، تهیه‌کننده، نویسنده فیلم‌نامه و کارگردان مستقل ایرانی،‌ متولد سال ۱۳۵۱در شیراز و از اعضای آکادمی اسکار است. او فعالیت هنری‌اش را در هشت سالگی، در کنار پدرش به عنوان بازیگر در گروه‌های نمایش آزاد در شیراز آغاز کرد و فعالیت در تئاتر را با نویسندگی و کارگردانی ادامه داد. علاقه‌اش به فیلم‌های مستند باعث ورودش به سینما شد. رسول‌اُف دانش‌آموخته علوم اجتماعی است. نگاه نقادانه او از نخستین فیلم‌هایش، او را در برابر دستگاه ممیزی حکومت ایران قرار داده است. او هشت فیلم سینمایی ساخته که به هیچ‌کدام در ایران اجازه نمایش عمومی داده نشده است. در پی حوادث انتخابات خرداد ۱۳۸۸، محمد رسول‌اُف و جعفر پناهی در حال فیلم‌برداری صحنه‌هایی از یک فیلم به همراه همه عوامل تهیه و تولید حاضر در محل فیلمبرداری بازداشت شدند. او پس از محاکمه در آذر ماه سال ۱۳۸۹ به مجموعاً شش سال زندان محکوم شد. در دادگاه تجدید نظر، حکمش به یک سال کاهش پیدا کرد. در سال ۱۳۹۰ ممنوعیت خروجش از ایران، به دلیل نمایش فیلم «به امید دیدار» در جشنواره کن لغو شد اما او موفق به حضور در این رویداد نشد.

پس از ساخت فیلم «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند» (۱۳۹۲) و نمایش آن در جشنواره کن، در شهریور ۱۳۹۲مجدداً ماموران امنیتی گذرنامه و وسایل شخصی‌اش را در فرودگاه تهران ضبط کردند. یک سال پس از انتخاب حسن روحانی، گذرنامه رسول‌اف به او بازگردانده شد و‌پس از دو سال موفق به دریافت پروانه ساخت از وزارت فرهنگ‌و‌ارشاد اسلامی شد و فیلم «لرد‌» را زمستان ۱۳۹۴ مقابل دوربین برد؛ فیلمی درباره فساد اقتصادی در ایران. آقای رسول‌اف با این فیلم در سال ۲۰۱۷ برنده جایزه بهترین فیلم در بخش نوعی نگاه کن شد. لرد در بیش از صد فستیوال سینمایی دیگر هم به نمایش درآمد و جوایز دیگری هم دریافت کرد. آقای رسول‌اف در بازگشت به دستور نهادهای امنیتی بازداشت و خروجش از ایران ممنوع شد. برای او به اتهام ساختن این فیلم پرونده‌ای در دادگاه انقلاب تشکیل دادند و او را به «تبلیغ علیه نظام» متهم کردند. دادگاه بدوی او را به یک سال زندان و دو سال ممنوعیت خروج محکوم کرد. آقای رسول‌اف در این مدت بازهم به فیلم‌سازی ادامه داد و از جمله آخرین فیلمش قبل از دستگیری و زندانی شدن مستند «جنایت عمدی» درباره مرگ بکتاش آبتین در زندان جمهوری اسلامی بود.

فیلم‌شناسی محمد رسول‌اف:

۱۳۸۰ گاگومان

۱۳۸۳ جزیره آهنی

۱۳۸۶ باد دبور

۱۳۸۷ کشتزارهای سپید

۱۳۹۰ به امید دیدار

۱۳۹۲ دستنوشته ها نمی‌سوزند

۱۳۹۵ لرد

۱۳۹۸ شیطان وجود ندارد

۱۴۰۰ مستند «جنایت عمدی»

جوایز مهم

۲۰۲۰ خرس طلای هفتادمین جشنواره فیلم برلین برای فیلم «شیطان وجود ندارد»

۲۰۱۷ جایزه بهترین فیلم از بخش نوعی نگاه در فستیوال کن برای «لرد‌»

۲۰۱۳ مدال نقره مجموعه فعالیت هنری از فستیوال تلوراید همراه با برادران کوئن و رابرت ردفورد

۲۰۱۳ جایزه منتقدان بین‌المللی در فستیوال کن برای «دست‌نوشته‌ها نمی‌سوزند»

گفت‌وگوی آپارات با کاوه فرنام؛ تهیه‌کننده فیلم، میترا منصوری؛ نویسنده، فیلم‌ساز و برنامه‌ساز تلویزیونی و فرید اسماعیل‌پور؛ مستندساز و پژوهشگر سینما درباره فیلم «شیطان وجود ندارد» ساخته محمد رسول‌اُف را اینجا ببینید.

جمعه ۹ شب

شنبه ۱۱ صبح

یکشنبه ۱۱:۳۰ شب

سه‌شنبه ۳:۰۰ بعدازظهر

چهارشنبه ۱۲ شب

تکرار جمعه ۲:۰۰ بامداد

این فیلم در ساعات اعلام‌شده در جدول فوق از طریق کلیک بر روی اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون وب‌سایت بی‌بی‌سی فارسی

یا اینجا، لینک پخش زنده تلویزیون بی‌بی‌سی فارسی در کانال بی‌بی‌سی فارسی در یو‌تیوب هم قابل‌ مشاهده است.

برای دسترسی به صفحات برنامه‌های گذشته آپارات روی اینجا کلیک کنید.

می توانید از طریق راه‌های ارتباطی زیر با ما تماس بگیرید:

- آدرس پست الکترونیک برنامه آپارات: aparat@bbc.co.uk

- آدرس فیس بوک برنامه آپارات: https://www.facebook.com/bbcpersiantv