«یادش بخیر اون زمونا که خونه‌م تو وطن بود»؛ ژاکلین، خواننده، ترانه‌سرا و آهنگساز ایرانی درگذشت

ژاکلین دردریان، خواننده، ترانه‌سرا و آهنگساز، در ۷۲ سالگی در آمریکا درگذشت.

این خبر را کاترین، خواهر کوچکتر ژاکلین، در اینستاگرامش منتشر کرد و نوشت: «ژاکلین دیروز پس از سه سال مبارزه شجاعانه با مشکلات سلامتی فراوان، درگذشت. او به‌تازگی شیمی‌درمانی را با نتیجه عالی به پایان رسانده بود و مشتاقانه منتظر بهبود از سایر چالش‌های سلامتی بود که با آنها روبرو بود. اما قلب زیبای او به سادگی خسته‌تر از آن بود که بتواند ادامه دهد. او در آرامش درگذشت.»

قرار است ٰژاکلین در نزدیکی آرامگاه پدرش، ویگن در شمال لس‌آنجلس به خاک سپرده شود تا به نوشته کاترین «بتوانند برای همیشه با هم به ساختن موسیقی زیبا ادامه دهند.»

کودکی و سرآغاز ترانه‌سرایی و نواختن

‌ژاکلین سه‌شنبه ۲۵ آذر سال ۱۳۳۱، یک ساعت و ۲۰ دقیقه زودتر آیلین، خواهر دوقلویش در تهران به دنیا آمد. او فرزند ارشد اُلگا ساهاکیان و ویگن دردریان، ملقب به «سلطان جاز» ایران است که با گیتارش تحولی در اجرای موسیقی پاپ ایران به وجود آورد. از این جهت ژاکلین همیشه خود را نزدیک‌ترین فرزند به پدر می‌دید. پدرش هم پیش از مهاجرت همیشگی به آمریکا، وقتی ژاکلین ۲۱ ساله بود در یک وکالتنامه رسمی اجازه نشر تمامی آثارش را در ایران به او سپرد.

‌ژاکلین در ۱۷ سالگی، آهنگسازی را با ترانه «پرنده» شروع کرد که شعرش از سعید دبیری با تنظیم اریک آرکانت است. خودش گفته بود: «مادرم برای دیدن خواهرش به آلمان رفته بود که این آهنگ را ساختم بعد زنگ زدم به سعید دبیری و او این ترانه را نوشت، رفتم استودیو پاپ که آن را با صدای خودم ضبط کنم. برحسب تصادف کامران راد‌، مدیر برنامه‌های آن موقع گوگوش آنجا بود و از من خواست که این ترانه را گوگوش بخواند. بعد گوگوش تماس گرفت و به دیدن او رفتم.»

به این ترتیب گوگوش این ترانه را خواند: «اون پرنده تو بودی...پیرهن ابرو درید...رفت و گم شد تو غرور...رفت و از همه برید...اون که روی عاشقی...طرح دلتنگی کشید...جفت پر شکستشو...توی تنهایی ندید...»

این ترانه برایش به یادماندنی بود چرا که وارطان آوانسیان، تهیه‌کننده ترانه، آن موقع ۱۵ هزار تومان به او می‌دهد و استقبال عمومی از آهنگش با اجرای گوگوش موجب می‌شود که مرتضی برجسته به ژاکلین زنگ بزند که به تولید ترانه «کعبه» انجامید.

این کارها خاطره تلخ جدایی مادر و پدرش را تا حدی زدود که در پانزده سالگی تجربه کرده بود.

«بعد نواختن و خواندن را شروع کردم و سال ۱۹۷۴ آمدم به آمریکا و پیش پدرم ماندم و تحصیل می‌کردم تا بتوانم فعالیتم را در موسیقی فیلم ادامه دهم.»

اما در همان ایام با ویلیام مانز، معلمش که یک آمریکایی بود ازدواج کرد و برای همیشه در آنجا ماند.

آهنگسازی مذهبی ژاکلین و باورش به امام علی و امام رضا

ژاکلین در گفت‌وگو با علیرضا امیرقاسمی در تلویزیون طپش از باورهایش به مذهب گفته بود که امروز به مناسبت درگذشتش برخی از چهره‌های آشنای فضای مجازی قسمت‌هایی از آن را بازنشر کرده‌اند.

‌ژاکلین خود پیشتر در صفحه اینستاگرامش نوشته بود: «همیشه با ساختن این چنین آثاری دین خود را به هموطنانم با ادیان مختلف ادا کردم. برای هموطنان کلیمی عزیزم ساختم برای مسیحیان عزیز ساختم و همچنین برای مسلمانان هموطن عزیزم. اعتقاد من این است که برای داشتن اتحاد بیشتر با احترام به هر دین آسمانی ایران همیشه ریسمان وحدت بین ما بوده و هست. دیوارها و حصارها را بشکنیم و وسیع‌تر به هم بیاندیشیم و بنگریم.»

در آن مصاحبه، آقای امیرقاسمی پرسید چرا ژاکلین که ارمنی است برای امام علی و امام رضا ترانه می‌نویسد و او در پاسخ گفت: «من متعلق به ملت ایران هستم و باورهایم گسترده است و به امام علی و امام رضا هم معتقدم و از آنها کمک خواسته‌ام. یک روز رفته بود زیارت امام رضا و وقتی از حرم بیرون آمدم متوجه شدم یکی کفش‌هایم را برده و با خودم گفتم همین را می‌نویسم.»

این ترانه را شهره صولتی خواند: «یادش بخیر یادش بخیر اون زمونا که خونه‌م تو وطن بود...زیارت امام رضا همیشه کارمن بود...با چشم گریون اومدم یه شب برم بخونه...دیدم کفشامو یه نفر برده بی چک و چونه...»

ترانه «علی» که شعر و آهنگش از ژاکلین است را شهرام صولتی خواند. ژاکلین گفته بود: «یک شب در خواب پیری دیدم که با لباس سفید، کشکولی به من داد و گفت علی این را به تو داده است. از خواب بیدار شدم و نوشتم: دلواپسی نداره تا که علی یارته...دست‌های پاک این امام همیشه همراهته...آخه دل واپسی وقتی میاد که اعتقاد بمیره...دل آدم بی اختیار از روزگار می‌گیره...»

از ژاکلین بیش از ۴۰۰ آهنگ و ترانه به یادگار مانده است که خوانندگان معروف موسیقی پاپ ایران آنها را اجرا کرده‌اند. از جمله یکی از این ترانه‌ها که با درگذشت ژاکلین بیش از همه همرسان می‌شود ترانه «با تو» است که شعرش از او و آهنگش از فرخ آهی است که ابی آن را خوانده است که به اعتقاد ژاکلین «با صدای بی‌نظیرش آثار را جاودانه می‌کند و ارزش واقعی ترانه و ملودی را می‌داند»: «با تو این تن شکسته...داره کم کم جون می‌گیره...آخرین ذرات موندن...توی رگهام نمی‌میره...با تو انگار تو بهشتم...با تو پرسعادتم من...دیگه از مرگ نمی‌ترسم...عاشق شهامتم من...»