طارق رحمان، نخست‌وزیر جدید بنگلادش، کیست؟

طارق رحمان

منبع تصویر، Reuters

توضیح تصویر، طارق رحمان ۱۷ سال در بریتانیا در تبعید خودخواسته بود
زمان مطالعه: ۴ دقیقه

حزب ملی‌گرای بنگلادش (بی‌ان‌پی) در انتخابات مجلس این کشور با کسب بیش از دو سوم کرسی‌ها، اکثریت آرا را به دست آورد. این انتخابات سراسری، دیروز، پنج‌شنبه، ۱۲ فوریه، برگزار شد.

این پیروزی تغییری بزرگ در سرنوشت سیاسی طارق رحمان، رهبر حزب ملی‌گرای بنگلادش، است که ۱۷ سال در تبعید خودخواسته در لندن زندگی کرده است.

اکثریت رأی‌دهنده‌ها همچنین در یک همه‌پرسی همزمان با انتخابات سراسری، خواهان اصلاحات گسترده در قانون اساسی بنگلادش شدند.

این اولین انتخابات از زمان اعتراضات دانشجویی در سال ۲۰۲۴ میلادی در بنگلادش است که به برکناری شیخ حسینه از نخست وزیری منجر شد.

شیخ حسینه صدور هرگونه فرمان سرکوب، که در آن ۱۴۰۰ نفر کشته شدند را تکذیب کرده است.

طارق رحمان حالا پس از کسب اکثریت در مجلس، در مسیر انتخاب به عنوان نخست‌وزیر جدید بنگلادش قرار دارد.

آقای رحمان، که ۶۰ سال دارد، چهره سرشناس خانواده بانفوذ «ضیا» است که دهه‌هاست بر سیاست این کشور سایه افکنده‌اند.

پدر و مادر او از رهبران بنگلادش بوده‌اند.

با این حال، مسیر رسیدنش به اوج هموار نبوده است. زندگی سیاسی او با اتهام‌هایی چون خویشاوندان‌سالاری و فساد مالی و همچنین دوره‌ای از تبعید و ترور پدرش، گره خورده است.

رسیدن آقای رحمان به رهبری حزب ملی بنگلادش تنها چند هفته قبل از برگزاری انتخابات و پس از مرگ مادرش، خالده ضیا، اولین نخست‌وزیر زن در تاریخ این کشور، نهایی شد.

طارق رحمان

منبع تصویر، AFP via Getty Images

آقای رحمان، در سال ۲۰۰۱ میلادی، زمانی که در اواسط دهه ۳۰ زندگی‌اش بود، فعالیت خود را در حزب ملی‌گرای بنگلادش (بی‌ان‌پی) آغاز کرد، همزمان با آغاز دومین دوره نخست‌وزیری مادرش.

خالده ضیا، از سال ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ هم نخست‌وزیر بود.

پدرش، ضیاءالرحمان، حاکمی نظامی بود که بعدا رئیس‌جمهور شد و در سال ۱۹۸۱ در کودتا کشته شد.

ضیا‌ء‌الرحمان از چهره‌های برجسته جنبش استقلال کشورش بود و حزب ملی بنگلادش را در سال ۱۹۷۸ تأسیس کرد.

در سال ۲۰۰۲ میلادی، طارق رحمان اولین گام‌های مهم را در مسیر پدر و مادرش برداشت، زمانی که در حزب ملی‌گرای بنگلادش به جایگاهی ارشد رسید.

در آن زمان، مخالفانش، ارتقای حزبی او را به «پارتی‌بازی» علنی نسبت دادند.

بعدها هم به او لقب «مرد چماقدار» دادند؛ کسی که انضباط حزبی را سفت‌وسخت به اجرا می‌گذاشت.

آقای رحمان در گذشته هم به سوءاستفاده از قدرت برای کسب منافع شخصی متهم شده بود، اما همیشه اتهامات فساد مالی علیه خود را رد کرده است.

بعضی از هوادارانش معتقدند که مخالفانش از او به عنوان یک سپر بلای سیاسی استفاده کرده‌اند.

در سال ۲۰۰۷ میلادی، در دوران حکومت موقت تحت حمایت ارتش به ظن فساد دستگیر شد. در آن زمان گفت که در حالی که در انتظار محاکمه بوده، شکنجه شده است.

آقای رحمان ۱۸ ماه زندانی شد و بعد از آزادی، کشورش را به مقصد لندن ترک کرد.

بر اساس گزارش‌ها آقای رحمان برای اینکه اجازه خروج دریافت کند، متعهد شده بود از سیاست کناره‌گیری کند.

او ۱۷ سال در تبعید بود و در این مدت به کشورش بازنگشت.

آقای رحمان در دوران تبعید به سازماندهی استراتژی و سیاست‌های حزب ملی بنگلادش ادامه داد و از زمان محکومیت مادرش به زندان در سال ۲۰۱۸، عهده‌دار رهبری موقت حزب شد .

طارق رحمان در زمانی که شیخ حسینه بر سر قدرت بود، تحت تحقیقات قضایی مختلف قرار گرفت و در موارد متعدد، از جمله به دلیل نقشش در حمله مرگبار با نارنجک به یک تجمع سیاسی در سال ۲۰۰۴، غیابی محکوم شد که البته بعدا از همه این اتهام‌ها تبرئه شد.

آقای رحمان سرانجام در ۲۵ دسامبر ۲۰۲۵ به بنگلادش بازگشت. پنج روز بعد، مادرش درگذشت.

او در ۹ ژانویه، رسما رهبر حزب ملی‌گرای بنگلادش شد. تحلیگران می‌گویند که رهبر شدنش کاملا قابل پیش‌بینی بود.

اتهام‌های خویشاوندسالاری علیه‌اش دوباره مطرح شده است.