Canada: Imiryango yatsindiye indishyi ku bayo bapfiriye mu ndege yahanuwe na Iran

Abantu bafite amafoto y'abiciwe mu ndege yahanuwe, aha ni i Toronto mu ntara ya Ontario muri Canada, ku itariki ya 8/1/2021

Ahavuye isanamu, Getty Images

Insiguro y'isanamu, Mu mwaka ushize, i Toronto muri Canada habereye umuhango wo kwibuka umwaka umwe wari ushize abo biciwe muri iyo ndege, herekanwa amafoto yabo

Urukiko rwo muri Canada rwategetse ko hatangwa indishyi ya miliyoni 107 z'amadolari ya Canada (miliyari 87 mu mafaranga y'u Rwanda), hamwe n'inyungu, ku miryango y'abantu batandatu bapfuye ubwo indege yahanurwaga hafi y'umurwa mukuru Tehran wa Iran mu 2020.

Abo bo mu miryango yabo, batsindiye iyo ndishyi mu rukiko rukuru rwa Ontario Superior Court of Justice, bapfushije abo bashakanye, abo bavukana, abana babo, abishywa n'abisengeneza babo.

Iyo ndege ya kompanyi Ukraine International Airlines, yari ifite nimero y'urugendo PS752, yakubiswe n'ibisasu bibiri bya misile imaze guhaguruka. Iran yavuze ko yitiranyije iyo ndege na misile y'Amerika.

Abantu 176 bose bari bayirimo barapfuye.

Abo bapfuye barimo Abanya-Canada 55 n'abandi bantu 35 bafite uruhushya ruhoraho rwo gutura muri Canada. Benewabo (abo mu miryango yabo) batanze ikirego mu rukiko cyo mu rwego mbonezamubano barega Iran hamwe n'abandi bategetsi bavuga ko ari bo ba nyirabayazana b'ihanurwa ry'iyo ndege.

Ntibyahise bimenyekana ukuntu ayo mafaranga azakusanywa avuye muri Iran. Mark Arnold, wunganira abo mu miryango yabuze abayo, yavuze ko itsinda rye ryareba uko rifatira imitungo ya Iran iri muri Canada no mu mahanga, ishobora kuba irimo n'amato (ubwato) atwara ibitoro.

Ni bwo bwa mbere indishyi itegetswe gutangwa ku miryango y'ababuze ababo, nkuko bitangazwa n'igitangazamakuru CBC cyo muri Canada, cyongeraho ko Iran itigeze yiregura mu rukiko.

Mu mwaka ushize, raporo ya leta ya Canada yavuze ko Iran "yagize uruhare rwuzuye" mu ihanurwa ry'iyo ndege, kandi ko byaturutse ku "kutagira ubushobozi" hamwe no "kutagira icyo yitaho".

Mbere, abategetsi bo muri Iran bari bahakanye bavuga ko batahanuye iyo ndege, yahanuwe ku itariki ya 8 y'ukwezi kwa mbere mu 2020. Ariko, ubwo ibimenyetso byiyongeraga, umutwe udasanzwe wo mu ngabo za Iran zirwanira mu kirere wavuze ko itsinda ry'ubwirinzi bwo mu kirere ryibeshye kuri iyo ndege yo mu bwoko bwa Boeing 737-800, rikagira ngo ni misile y'Amerika.

Icyo gihe ubwirinzi bwo mu kirere bwa Iran bwari maso cyane kuko iki gihugu cyari kimaze kurasa ibisasu bya misile 'ballistic' ku bigo bibiri by'ingabo z'Amerika byo muri Iraq. Ibyo bisasu byari ibyo kwihimura ku iyicwa rya Jenerali ukomeye wa Iran Qasem Soleimani, wari umaze iminsi itanu yiciwe mu gitero cy'Amerika cy'indege ntoya itarimo umupilote (izwi nka drone) mu murwa mukuru Baghdad wa Iraq.

Insiguro ya video, Reba: Videwo igaragaza nyuma yuko iyo ndege ihanuwe