CANLI, Pezeşkiyan'dan komşu ülkelere: 'Kendimizi savunmamız gerekiyor'

İran'dan ateşlenen bir füze Türk hava sahasına yöneldiği sırada, NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldü. İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla komşu ülkelerin liderlerine seslendi.

Özet

  • Milli Savunma Bakanlığı, İran'dan ateşlenen bir füzenin Türk hava sahasına yöneldiğini ve NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldüğünü söyledi. NATO "İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınıyoruz" dedi.
  • İran'a hava saldırılarını sürdüren İsrail, Tahran'daki "güvenlik merkezlerini" vurduğunu açıkladı.
  • İsrail'in Lübnan'a saldırıları da devam ediyor; ülkenin güneyi için tahliye uyarıları yapıldı.
  • İran donanmasına ait bir gemi Sri Lanka yakınlarında battı; yaklaşık 140 gemicinin kayıp olduğu bildirildi.
  • Salı günü, İran'a ait bir İHA Dubai'deki ABD konsolosluğunu, İran'a ait bir füze de Katar'daki Amerikan hava üssünü vurdu.
  • ABD merkezli bir insan hakları haber ajansı, 28 Şubat'tan bu yana İran'da 1.097 sivilin ölüm bildiriminin yapıldığını açıkladı.

Canlı yayın

  1. Beyaz Saray'dan İran'daki kız okulu saldırısıyla ilgili açıklama: ABD sivilleri hedef almıyor

    Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Kaynak, Kevin Dietsch/Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, Ayetullah Ali Hamaney'in yerine kimin geçebileceğine dair soruya "bekleyip görmemiz gerek" şeklinde cevap verdi.

    ABD'nin İran'da gerçekleştirdiği ve 168 sivilin öldüğü kız okulu saldırısıyla ilgili, ülkesinin sivilleri hedef almadığını söyledi, olayla ilgili inceleme başlatıldığını ifade etti.

  2. ABD'nin İran'a saldırısından bu yana Beyaz Saray'da yapılan ilk basın toplantısı

    Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt basın toplantısı düzenliyor.

    Kaynak, Getty Images

    Fotoğraf altı yazısı, Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt.

    Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a saldırmasından bu yana ilk basın toplantısını gerçekleştiriyor.

    Leavitt, ABD'nin İran'daki operasyonlarının "nükleer emellerini kalıcı olarak ortadan kaldırmayı" amaçladığını söyledi.

    Basın sözcüsü ayrıca İran yetkililerinin "neredeyse hiç direniş göstermediğini" ve "artık dünyayı istikrarsızlaştıramayacaklarını" ifade etti.

    ABD Başkanı Donald Trump'ın "barış ve diplomasiyi önceliklendirdiğini, İran'ın ise şiddet ve yıkım yolunu seçtiğini ve bunun sonuçlarını yaşadığını" söyledi.

    İran rejiminin, ABD-İsrail saldırısından önce yapılan müzakereler sırasında "süreci geciktirdiğini ve ABD'yi oyalamaya çalıştığını ve böylece balistik ve nükleer silahlar geliştirmek için zaman kazanmaya çalıştığını" belirtti.

  3. ABD, vatandaşlarına Irak'ı terk etme çağrısında bulundu

    Bağdat'taki ABD Büyükelçiliği Irak'taki tüm vatandaşlarına, "en kısa sürede" ülkeyi terk etmelerini söyledi.

    Ülkeden güvenli bir şekilde ayrılabilecekleri ana kadar bulundukları yerde kalmaları tavsiye edildi.

    Bu sırada Irak'ta enerji bakanlığı ülke genelinde elektrik kesintisi yaşandığını açıkladı.

    Elektrik kesintisinin nedeninin araştırıldığı bildirildi.

  4. 'ABD ve İsrail senkronize çalıştı'

    Lucy Williamson | BBC News Ortadoğu Muhabiri, Tel Aviv/İsrail

    Bir İsrail ordusu kaynağı, İsrail'in İran'a başlattığı saldırıların iki ana nedeni olduğunu söyledi: İran'ın nükleer programının, geleneksel silahların ulaşamayacağı kadar derine taşınması ve İran'ın balistik füze üretimindeki hızlı artış.

    Gazetecilere bilgi veren fakat adının gizli tutulmasını isteyen yetkili, bu operasyon sırasında ABD ile işbirliğinin çok yüksek seviyede olduğunu, hatta günlük planlama toplantıların %70'ine yakınının İngilizce yapıldığını ifade etti.

    İki ülkenin genelkurmay başkanlarının her gün en az bir kez telefonda konuştuğunu belirten yetkili ABD'nin özellikle savaş uçaklarına havada yakıt takviyesi yapılması konusunda büyük yardımları olduğunu ekledi.

    Aynı yetkili, ilk saldırılar sırasında İran'ın reaksiyonuna göre anlık pozisyon alabilmek için ABD ve İsrail'deki operasyon merkezlerinin senkronize olduğunu da ifade etti.

    Bu kişiye göre İsrail ordusu ve ABD, 28 Şubat Cumartesi başlayan operasyon öncesinde İran'ı hazırlıksız yakalamak için ordu yetkililerinin haftasonu izin yapacağı izlenimi yarattı:

    "İsrail ordusu mensuplarının ve üst düzey komutanlarının Şabat yemeği için evlerine gideceğine işaret eden fotoğraf ve bilgiler paylaştık."

  5. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'dan komşu ülkelere: 'Kendimizi savunmamız gerekiyor'

    Pezeşkiyan konuşurken

    Kaynak, WANA/Reuters

    İran Cumhurbaşkanı Mesut Pezeşkiyan sosyal medya hesabından yaptığı bir paylaşımla komşu ülkelerin liderlerine seslendi.

    Onların girişimleri ve diplomasiyle savaştan kaçınmaya çalıştıklarını belirten Pezeşkiyan "Ama Amerikan-Siyonist saldırı bize, kendimizi savunmaktan başka bir yol bırakmadı" dedi ve ekledi:

    "Egemenliğinize saygı duyuyoruz ve hâlâ, bölgenin güvenliğinin bölge ülkeleri tarafından sağlanması gerektiğini düşünüyoruz."

  6. Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği %90 azaldı

    Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir geminin rotasını gösteren bu haritada, tam Hürmüz Boğazı kısmında rota çizgisinin kesik kesik ilerlediği gözüküyor. Bu, sinyalin kapatıldığı ya da iletilemediği anlamına geliyor

    Kaynak, MarineTraffic

    Fotoğraf altı yazısı, Hürmüz Boğazı'nı geçen bir geminin sinyali geçiş sırasında ya kapatılmış ya da engellenmiş (kesik çizgilerin olduğu kısım)

    Kayleen Devlin ve Joshua Cheetham | BBC Verify

    Gemicilerin İran tarafından saldırıya uğrama riskini almak istememesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki gemi geçişleri azalmaya devam ediyor.

    Enerji istihbaratı şirketi Vortexa'dan Claire Jungman, Ocak'tan 28 Şubat'a kadar günde ortalama 24 tankerin boğazdan geçtiğini söylüyor.

    Denizcilik istihbaratı şirketi Kpler'e göre 2-3 Mart arasında boğazdaki trafik savaştan önceki haftanın ortalamasına göre %90 azaldı.

    Bu keskin düşüşte sigorta şirketlerinin savaş sigortalarını iptal etmesi veya geri çekmesinin de etkisi oldu.

    BBC'nin doğrulama servisi BBC Verify son 24 saatte Hürmüz Boğazı'ndan sadece iki geminin geçtiğini tespit etti.

    Hindistan bandıralı bir geminin konumunu gösteren vericinin boğazdan geçerken sinyal iletmediği görülüyor.

    Bu ya geminin konumunu paylaşmadığı ya da bölgedeki sinyal kesiciler nedeniyle nedeniyle sinyalin iletilemediği anlamına geliyor.

  7. Erdoğan: 'Gereken yerlere uyarılarımızı yaptık'

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, iftar programında, Türk hava sahasına yönelen mühimmatla ilgili olarak "Gereken yerlere uyarılarımızı yaptık" dedi.

    Erdoğan şunları söyledi:

    "NATO müttefikleriyle yakın istişare içinde her türlü önlemi alıyoruz ve anında gerekli müdahalede bulunuyoruz.

    "Bir daha benzer hadiselerin yaşanmaması için de uyarılarımızı en net biçimde yapıyoruz"

    Erdoğan konuşmasında, "Vatanımız, bayrağımız tehdit edildiğinde, istiklalimiz, istikbalimiz tehlikeye girdiğinde nasıl bir millet olduğumuzu tarihimizde defalarca gösterdik" ifadelerini de kullandı.

  8. ABD, İran savaş gemisinin torpidoyla vurulma anını paylaştı

    ABD Savunma Bakanlığı, İran'a ait bir savaş gemisinin torpidoyla vurulma anını paylaştı:

    Video altyazısı, ABD, İran savaş gemisinin Sri Lanka açıklarında torpidoyla vurulma anını paylaştı

    Olayın ardından gemideki 140'a yakın denizci kayboldu.

    Sri Lanka Dışişleri Bakanlığı gemicilerden en az 80'inin öldüğünü duyurdu.

  9. İran, çatışmaya dahil olabilecek Kürt grupların üslerine saldırdı

    Bir silahlı örgüt üssünde yıkılmış bir binanın etrafa saçılmış enkazı

    Kaynak, Matthew Goddard/BBC

    Fotoğraf altı yazısı, İran'ın saldırısında bir Kürt örgütün üssü böyle hasar gördü.

    Orla Guerin | BBC News, Kuzey Irak

    İran, İranlı muhalif Kürtlerin Kuzey Irak'taki üslerine saldırdı.

    ABD Başkanı Donald Trump'ın bu grupların İran'daki çatışmaya dahil olmasını istediğine dair haberler vardı.

    İki farklı muhalif örgütün vurulan üslerini ziyaret ettik.

    Bunlardan biri yerel saatle 11:00'de vurulmuştu. Saldırıda dört Kürt Peşmerge gücü yaralandı. İçlerinden biri kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

    Füze yerde bir çukur açmış. Yıkılan bir binanın enkazının geniş bir alana yayıldığı görülüyor.

    İkinci üs ise İran Kürdistan Demokratik Partisi'ne (KDPI) ait.

    Orada da dün gerçekleşen iki insansız hava aracı (İHA) saldırısının yol açtığı yangından geriye kalanları gördük.

    Bize bu saldırıda bir sivilin yaralandığı söylendi.

    KDPI'nin üst düzey siyasi liderlerinden biri, Kürtlerin İran'daki savaşa yakın zamanda dahil olacağını düşündüğünü söyledi fakat net bir zaman belirtmedi.

    Trump'ın KDPI lideriyle görüştüğüne dair haberler üzerine yorum yapmayı ise reddetti.

    KDPI savaşçılarından 25 yaşındaki Hasan, elinde bir Kalaşnikof tüfeğiyle konuşurken İran'a özgürlük ve ulusu için savaşa istekli olduğunu söyledi ve ekledi:

    "Buna her zamankinden daha yakınız."

    KDPI'nın savaşçılarından, 25 yaşındaki Hasan

    Kaynak, Matthew Goddard/BBC

    Fotoğraf altı yazısı, KDPI'nın savaşçılarından, 25 yaşındaki Hasan
  10. Ankara'dan Tahran'a nota

    İran'dan gelen bir füzenin Türkiye hava sahasına girmek üzereyken vurulmasının ardından Ankara, Tahran'a diplomatik nota verdi.

    Ajanslara göre İran'ın Ankara Büyükelçisi Dışişleri Bakanlığı'na çağrılarak İran'ın bu hamlesi protesto edildi ve Türkiye'nin endişeleri aktarıldı.

  11. Fotoğraflarla Tahran sokaklarında savaşın yıkımı

    ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırmasıyla başlayan savaş beşinci gününde.

    Ajansların Tahran sokaklarından geçtiği fotoğraflardan bazıları yıkımı gözler önüne seriyor.

    Harabeye dönmüş bir arabanın yanından yürüyerek geçen bir adam

    Kaynak, EPA

    Yıkılmış bir binanın enkazında ayakta duran iki kişi

    Kaynak, Reuters

    Patlamanın etkisiyle camları parçalanmış bir bina

    Kaynak, EPA

    Büyük hasar görmüş bir binanın önünde molozların üstünde oturan bir adam

    Kaynak, EPA

    Bir binanın enkazında yürüyen bir kişi

    Kaynak, EPA

  12. Azerbaycan lideri Aliyev'den Hamaney için başsağlığı ziyareti

    İlham Aliyev defteri imzalarken

    Kaynak, AZERBAYCAN CUMHURBAŞKANLIĞI

    Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, İran'ın ruhani lideri Ayetullah Ali Hamaney'in öldürülmesinin ardından Bakü'deki İran Büyükelçiliği'ne bir başsağlığı ziyareti gerçekleştirdi.

    Aliyev, İranlı diplomatlara taziye mesajlarını iletti ve Hamaney için açılan anı defterine mesaj yazdı.

  13. UKMTO: Hürmüz Boğazı'nda bir gemi vuruldu

    Geminin vurulduğu yeri gösteren bir harita

    Kaynak, UKMTO

    Fotoğraf altı yazısı, UKMTO, geminin vurulduğu yeri haritada kırmızıyla işaretleyerek paylaştı.

    İngiltere Deniz Ticareti Operasyonları Kurumu (UKMTO), Hürmüz Boğazı'nda bir konteyner gemisinin vurulduğunu açıkladı.

    UKMTO, gemiye bir roket isabet ettiğini ve makine dairesinde yangın çıktığını söyledi.

    BBC Farsça'ya göre İran'ın Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapatmasının ardından Basra Körfezi'nde 200 civarında uluslararası petrol tankeri mahsur kaldı.

  14. Son dakika, ABD'den Türkiye'de düşürülen füze açıklaması: NATO'nun 5. maddesini tetikleyeceğine dair bir izlenim yok

    ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth

    Kaynak, POOL

    Fotoğraf altı yazısı, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Pentagon'da bir basın toplantısı düzenledi.

    ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, İran'dan fırlatılan ve Türkiye'ye yöneldiği sırada düşürülen füzenin, NATO'nun 5. maddesini tetikleyeceğine dair bir izlenim olmadığını söyledi.

    Bu madde, bir üye devletin saldırıya uğraması halinde diğer tüm üye devletlerin o ülkeyi savunmasını öngörüyor.

    Bu madde ittifakın 70 yıllık tarihinde yalnızca bir kere, ABD'yi hedef alan 11 Eylül 2001'deki saldırıların ardından kullanılmıştı.

  15. Savaşın beşinci gününde neler yaşandı?

    • Sri Lanka donanması, bu sabah erken saatlerde İran donanma gemisi IRIS Dena'dan acil yardım çağrısı aldıktan sonra 32 kişiyi kurtardı. Yaklaşık 140 kişinin kayıp olduğu düşünülüyor. Saldırıyı ABD üstlendi.

    • İsrail, bölgede yeni bir saldırı dalgası başlattı. İsrail ordusu Hizbullah militanlarını ve tesislerini hedef aldığını söylerken Lübnan'a yönelik saldırılarda birden fazla kişinin öldüğü bildirildi. İsrail ordusu, askeri harekat öncesinde Lübnan'ın güneyindeki sivillere “derhal” bölgeyi terk etmelerini emrediyor.

    • Tahran'da birçok bina enkaza dönüştü. İsrail ordusuna göre, gece boyunca düzenlenen saldırılarda “güvenlik karargahları” da vuruldu.

    • Yeni görüntüler, 3 Mart Salı günü İran'ın insansız hava aracıyla düzenlediği saldırının ardından Dubai'deki ABD konsolosluğunun alevler içindekaldığını, Katar'daki bir ABD hava üssünün ise İran'ın füzeleriyle vurulduğunu gösteriyor.

    İran'da durum:

    • 28 Şubat Cumartesi günü İsrail'in saldırısında öldürülen Ayetullah Hamaney'in üç gün sürecek cenaze töreni bugün başlayacaktı, ancak İran devlet medyası törenin “ertelendiğini” bildirdi.

    • İki İranlı kaynak Reuters'a, Hamaney'in oğlu Mücteba Hamaney'in saldırılardan sağ kurtulduğunu söyledi, yeni dini liderin kim olacağı konusunda spekülasyonlar artıyor.

    • BBC'ye konuşan bir İranlı, “Durum her geçen gün kötüleşiyor” derken, ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı, 28 Şubat Cumartesi günü ABD-İsrail saldırılarının başlamasından bu yana en az 1.097 sivilin öldürüldüğünü bildirdi.

    Tahliye çalışmaları devam ediyor:

    • Uçuşlarda önemli aksaklıklar yaşanırken, ülkeler Ortadoğu'dan ayrılmak isteyen vatandaşlarını tahliye etmek için çalışıyor. İngiltere hükümeti tarafından özel olarak ayarlanan ilk uçağın bugün (4 Mart) yerel saatle 23:00'da (19:00 GMT) Muscat Uluslararası Havalimanı'ndan kalkması planlanıyor.

  16. ABD, İran savaş gemisini torpido ile batırdığını açıkladı

    ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hint Okyanusu'nda Sri Lanka açıklarında batan İran savaş gemisinin ABD'nin fırlattığı bir torpido ile batırıldığını söyledi.

    ABD Savunma Bakanlığı'nda düzenlediği basın toplantısında konuşan Hegseth, “uluslararası sularda güvende olduğunu sanan bir İran savaş gemisini” ABD "bir torpido ile batırdı” dedi.

    Hegseth İran'ı yere düşmüş bir dövüşçüye benzetirken, ABD'nin buna rağmen darbeler indirmeye devam ettiğini söyledi ve "Daha fazla ve daha büyük dalgalar geliyor, daha yeni başlıyoruz" diye konuştu.

    İran'ı "yakında kontrol edeceklerini" belirten Hegseth, İsrail'in askeri yeteneklerini de övdü.

    Hegseth'in basın toplantısında bulunan BBC ABD Dışişleri Bakanlığı Muhabiri Tom Bateman, bakanın mümkün olan en sert söylemi tercih ettiğini, amacının İran'a teslim olmaktan başka bir şansları bulunmadığı mesajını vermek olduğunu söylüyor.

  17. NATO: 'İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınıyoruz'

    NATO, İran'dan fırlatıldıktan sonra Türk hava sahasına doğru ilerlerken düşürülen füzeyle ilgili Tahran'ı kınadı.

    NATO sözcüsü Allison Hart şunları söyledi:

    "İran'ın Türkiye'yi hedef almasını kınıyoruz. İran'ın bölge genelinde ayrım gözetmeyen saldırılarına devam etmesi karşısında NATO, Türkiye de dahil olmak üzere tüm müttefiklerinin yanındadır. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik duruşumuz, hava ve füze savunması da dahil olmak üzere tüm alanlarda güçlü olmaya devam etmektedir."

  18. İran savaş gemisi Sri Lanka açıklarında battı, 140'a yakın gemici kayıp

    Dena Fırkateyni

    Kaynak, IRIB

    Fotoğraf altı yazısı, Arşiv - Dena Fırkateyni

    Sri Lankalı yetkililer, 4 Mart sabahı yardım çağrısı yapan İran donanmasına ait bir gemiye kurtarma operasyonu düzenlendiğini duyurdu.

    Reuters haber ajansına konuşan bazı kaynaklar, olayın bir denizaltı saldırısı olduğunu ifade ederken, BBC'ye konuşan Sri Lanka Donanma Sözcüsü geminin batış sebebinin bilinmediğini söyledi.

    Savunma bakanlığı yetkilisi, 140'a yakın kişinin kayıp olduğunu belirtti.

    Reuters'ın aktardığına göre ilerleyen saatlerde yerel basına bilgi veren Sri Lanka Dışişleri Bakanlığı'ndan bir yetkili, en az 80 kişinin öldüğünü söyledi.

    İran ve Sri Lanka'yı gösteren Asya haritası
  19. Son dakika, Milli Savunma Bakanlığı: İran'dan atılan ve Türkiye'ye yönelen bir balistik mühimmat düşürüldü

    Milli Savunma Bakanlığı, İran'dan ateşlenen bir balistik mühimmatın Irak ve Suriye hava sahasını geçtikten sonra Türk hava sahasına yöneldiğini ve bunun üzerine Doğu Akdeniz'de konuşlu bulunan NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldüğünü açıkladı.

    Bakanlık, İran'dan gelen füzeyi imha eden hava savunma mühimmatının bir parçasının Hatay'ın Dörtyol ilçesine düştüğünü fakat olayda can kaybı veya yaralanma olmadığını duyurdu.

    Bakanlığın açıklamasında "Tüm taraflara, çatışmaların bölgede daha da yayılmasına neden olacak adımlardan uzak durma uyarısında bulunuyoruz" ifadeleri yer aldı.

  20. İran hangi bölgelere karşı saldırılarda bulundu?

    İsrail ve ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırılar beşinci gününde devam ederken, İran da hem İsrail'i hem de bölgedeki Amerikan üslerini ve büyükelçiliklerini balistik füzeler ve İHA'larla hedef aldı.

    Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Kıbrıs ve Ürdün de dahil birçok bölgeye saldırıda bulundu.

    İran'ın Kuveyt'teki ABD üssüne saldırısında altı Amerikan askeri öldü.

    BM İran'daki kız okulu saldırısının soruşturulmasını istedi.

    İran'ın karşı saldırı düzenlediği bölgeleri gösteren harita