บีบีซีพบ กลุ่มฮามาสพุ่งเป้าโจมตีทั้งพลเรือนและทหาร ตั้งใจจับไปเป็นตัวประกันในฉนวนกาซา

จากการโจมตีโดยไม่แจ้งเตือนล่วงหน้าของกลุ่มติดอาวุธฮามาสจากปาเลสไตน์ ในพื้นที่ทางตอนใต้ของอิสราเอล เมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (7 ต.ค.) มีวิดีโอจำนวนมากถูกเผยแพร่ในสังคมออนไลน์ วิดีโอเหล่านี้แสดงให้เห็นพลเรือนชาวอิสราเอล แรงงานชาวไทย และทหาร ถูกลักพาตัวและจับเป็นตัวประกัน

แม้จำนวนผู้ที่ถูกจับเป็นตัวประกันจนถึงตอนนี้ตัวเลขจะยังไม่แน่ชัด แต่กองทัพอิสราเอลระบุว่า "มีจำนวนมากอย่างมีนัยสำคัญ" ส่วนกลุ่มฮามาสกล่าวอ้างว่า มีตัวประกันอยู่จำนวนมาก และมากกว่าหลายสิบคน “หลายเท่าตัว”

รัฐบาลไทยระบุว่า มีแรงงานชาวไทยถูกลักพาตัวและจับเป็นตัวประกัน ไม่ต่ำกว่า 11 คน ขณะที่บีบีซีตรวจสอบและยืนยันพบว่า ตัวประกันบางคนถูกนำตัวเข้าไปในฉนวนกาซาแล้ว

บีบีซีตรวจสอบจุดลักพาตัวในอิสราเอลและฉนวนกาซาได้อย่างไร

วิดีโอหนึ่งที่มีการเผยแพร่อย่างแพร่หลายในสังคมออนไลน์ คือปาร์ตี้คอนเสิร์ตข้ามคืน ใกล้กับฉนวนกาซา ซึ่งต่อมาถูกกลุ่มฮามาสบุกเข้าโจมตี ทำให้ผู้คนวิ่งหนีข้ามผ่านทะเลทราย

ต่อมา ในคืนวันอาทิตย์ (8 ต.ค.) ทีมกู้ภัยอิสราเอลระบุว่า พบศพผู้เสียชีวิตจากพื้นที่จัดคอนเสิร์ตแห่งนี้มากถึง 250 คน

ในคลิปวิดีโอที่เป็นไวรัล ประชาชนบางส่วนตะโกนเป็นภาษาฮีบรูว่า “ได้โปรด” “รีบหน่อยสิ” และ “โปรดเปิดประตู” เพื่อร้องขอให้คนขับรถเปิดประตูออกให้พวกเขาเข้าไป

สื่ออิสราเอลรายงานว่า ปาร์ตี้คอนเสิร์ตนี้จัดอยู่ใกล้เมืองคิบบุทซ์ เรอิม ทางตะวันตกของทะเลทรายเนเกฟ

บีบีซีตรวจสอบและยืนยันสถานที่ดังกล่าว หลังได้พูดคุยกับผู้รอดชีวิตจากปาร์ตี้ที่กลายเป็นคลิปไวรัล ไม่เพียงเท่านั้น ภูมิประเทศในวิดีโอยังสอดคล้องกับภาพถ่ายดาวเทียม ซึ่งแสดงให้เห็นพื้นที่ทะเลทรายล้อมรอบจุดเกิดเหตุ

ระบุพิกัด ตามหาจุดลักพาตัว

อีกคลิปวิดีโอหนึ่ง แสดงให้เห็นพลเรือนชาวอิสราเอล 4 คน ถูกกลุ่มติดอาวุธบังคับให้เดินในเมืองเบเอรี (Be’eri)

หนึ่งในตัวประกันในคลิป เป็นหญิงสูงวัยในชุดสีดำ และในคลิปนั้น ชายที่เป็นผู้ถ่ายวิดีโอกำลังพูดภาษาอารบิก และเรียกชื่อมือปืนอีกอย่างน้อย 2 คน ด้วยชื่อภาษาอารบิกเช่นกัน

ภาพถ่ายดาวเทียมเหนือจุดที่ปรากฏในคลิปวิดีโอ สอดคล้องกับแผนผังถนนและอาคาร ระบบ กูเกิล โฟโตสเฟียร์ มีภาพที่ถ่ายในพื้นที่ใกล้เคียงกัน และแสดงให้เห็นบ้านเรือนลักษณะเดียวกับในคลิป

บีบีซีพิสูจน์อัตลักษณ์ตัวประกันอย่างไร

หนึ่งในวิดีโอที่มีการแชร์กันอย่างมาก แสดงให้เห็นหญิงชาวอิสราเอลถูกลักพาตัว และจับเป็นตัวประกัน นั่งอยู่บนจักรยานยนต์ในพื้นที่ทะเลทราย

ในวิดีโอดังกล่าว หญิงตัวประกันดูเหมือนจะพยายามยื่นมือออกไปหาชายคนหนึ่งที่ถูกจับอยู่ด้วย

ต่อมา ผู้ใช้สังคมออนไลน์ในอิสราเอลได้เผยแพร่ภาพของหญิงที่หายตัวไป และระบุชื่อว่า โนอา อาร์กามานิ

บีบีซีได้นำภาพของโนอาที่แชร์กันในโลกออนไลน์ ไปตรวจสอบด้วยการค้นหาภาพแบบย้อนกลับ (Reverse Image Search) และพบบัญชีสังคมออนไลน์ของเธอ โดยในโพสต์ของโนอา มีคนเข้าไปแสดงความเสียใจและให้กำลังใจกับเธอเป็นจำนวนมาก

บนบัญชีเฟซบุ๊กของโนอา บีบีซีพบชื่อของชายที่อยู่กับเธอด้วยตอนที่ถูกจับกุม

บีบีซีตรวจสอบกับพี่ชายของเขา คือ โมเช ออร์ ยืนยันว่า ชายในวิดีโอเป็นแฟนหนุ่มของโนอา ชื่อ อาวินาทัน

ในวิดีโอที่เธอถูกลักพาตัว โนอาพยายามยื่นมือไปหาอาวินาทัน ซึ่งโมเชได้เห็นคลิปนี้ และบอกกับสื่ออิสราเอลว่า โนอามีท่าทีหวาดกลัว

ยืนยันกับญาติ

หนึ่งในโพสต์ที่เป็นไวรัลในประเทศไทย คือภาพที่กลุ่มฮามาสเผยแพร่ในแพลตฟอร์มเอ็กซ์ (ทวิตเตอร์เดิม) ให้เห็นตัวประกันหลากหลายสัญชาติ รวมถึงคนเอเชีย ที่เชื่อว่าเป็นคนไทยด้วย

วนิดา มาอาษา หญิงไทยในอุดรธานี ได้เห็นภาพดังกล่าว และระบุกับบีบีซีไทยว่าเป็นสามีของเธอ นั่นคือ อนุชา อ่างแก้ว ที่ไปทำงานในอิสราเอลมาได้เกือบ 2 ปีแล้ว

วนิดา เปิดเผยเอกสารสำเนาบัตรประจำตัวประชาชน และเอกสารการจ้างงานไปทำงานในอิสราเอลให้ตรวจสอบ ซึ่งแสดงให้เห็นว่า อนุชา ไปทำงานที่อิสราเอลจริง และเธอมักส่งไปรษณีย์ข้ามประเทศไปให้เขาในเมืองที่อยู่ใกล้ฉนวนกาซา

และนับแต่เช้าวันที่ 7 ต.ค. วนิดาไม่สามารถติดต่อสามีได้อีกเลย "เพื่อนเขาก็ไม่รู้เรื่อง บอกติดต่อไม่ได้... ปกติ ถ้าจะรบจะแจ้งล่วงหน้าและอพยพไปที่ไร่ส้ม จะมีที่ให้ลี้ภัย พวกบังเกอร์ แต่รอบนี้ ไม่รู้เกิดเหตุอะไรขึ้น" วนิดา กล่าวด้วยเสียงสั่นเครือ

ตรวจสอบรอยสัก

อีกวิดีโอหนึ่ง แสดงให้เห็นรถกระบะที่กำลังบรรทุกร่างเกือบเปลือยเปล่าของหญิงคนหนึ่ง

ในเวลาต่อมา ผู้ที่ระบุว่าตัวเองเป็นแม่ของหญิงคนดังกล่าวได้โพสต์คลิปวิดีโอ และกล่าวว่าร่างของผู้หญิงในวิดีโอนั้นเป็นลูกสาวของเธอ ชื่อ ชานี โลอุค

มารดาคนนี้ระบุว่า ลูกสาวของเธอที่เป็นชาวเยอรมัน ไปเข้าร่วมสังสรรค์ที่ทะเลทรายเนเกฟตะวันตก โดยเธอบอกว่า จำลูกสาวได้จากรอยสักบนขา

บีบีซีพยายามค้นหาวิดีโอและภาพของชานิ เพื่อยืนยันอัตลักษณ์ร่างผู้เสียชีวิตในคลิป ก่อนจะยืนยันได้ว่า รอยสักที่ปรากฏในคลิปนั้น ตรงกับภาพของชานิบนอินสตาแกรมจริง ๆ

วิดีโอเหล่านี้ บอกอะไรเกี่ยวกับตัวประกัน

ตัวประกันในคลิปวิดีโอที่เผยแพร่ออกมา มีทั้งผู้ชายและผู้หญิงในวัยต่าง ๆ แต่ยังไม่แน่ชัดว่ามีเด็กรวมอยู่ด้วยหรือไม่ และตัวประกันมีทั้งพลเรือนและทหาร

หนึ่งในวิดีโอชุดแรกที่เผยแพร่ออกมาในสังคมออนไลน์ คือวิดีโอที่แสดงให้เห็นทหารอิสราเอล บริเวณนอกจุดข้ามแดนเอิร์ซ (Eerz) ที่ตั้งอยู่ระหว่างอิสราเอลและฉนวนกาซา

ต่อมา เครือข่ายกลุ่มฮามาสได้โพสต์ภาพทหารอิสราเอลกลุ่มเดียวกัน ถูกลากอยู่ภายในอาคารด่านผ่านแดน ซึ่งเสื้อผ้าของทหารนั้น เป็นชุดเดียวกันในทั้งสองวิดีโอ

บีบีซีได้ระบุพิกัดวิดีโอที่เครือข่ายกลุ่มฮามาสโพสต์ลงทางออนไลน์ และพบว่ากำแพงพรมแดน หอสังเกตการณ์ และตัวอาคารนั้น ตรงกับภาพแผนผังสถานที่จากดาวเทียม ไม่เพียงเท่านั้น ดวงอาทิตย์ที่อยู่ต่ำไปทางตะวันออก บ่งชี้ว่าคลิปดังกล่าวถ่ายในช่วงเช้าตรู่

แล้วตัวประกันถูกจับไปที่ไหน

บีบีซีได้ตรวจสอบยืนยันวิดีโอหลายชิ้นที่แสดงให้เห็นว่าชาวอิสราเอลถูกจับเป็นตัวประกัน และประสบความสำเร็จในการยืนยันพิกัดว่า พวกเขาอยู่ในหลายสถานที่ทั่วกาซา

วิดีโอหนึ่งที่แสดงให้เห็นรถกระบะกำลังขับผ่านฝูงชน พร้อมตะโกนว่า “อัลลาห์ฮู อัคบาร์ (พระเจ้าประเสริฐที่สุด)” ในโพสต์ระบุว่า คนที่ถูกจับให้นอนอยู่ในรถ คือตัวประกันชาวอิสราเอล โดยบีบีซีตรวจสอบสถานที่พบว่า ที่นั่นคือพื้นที่ชื่อ บานิซูเฮลา (Bani Suheila) ในฉนวนกาซา

บีบีซียังตรวจสอบชื่อร้านขายเนื้อที่อยู่ในคลิปวิดีโอเดียวกัน และพบวิดีโอบนเฟซบุ๊กที่บ่งชี้ร้านชื่อเดียวกันว่าอยู่ในฉนวนกาซา

อีกวิดีโอหนึ่งที่อยู่ในโลกออนไลน์ แสดงให้เห็นทหารอิสราเอล ที่มีอาการดูเหมือนบาดเจ็บอย่างหนักหรือเสียชีวิต ระหว่างถูกลากออกมาจากรถยนต์สีขาว

บีบีซีได้ระบุพิกัดของวิดีโอ พบว่าอยู่ใกล้กับถนนชื่อ อัล อะวาดะ ในฉนวนกาซา ด้วยการเทียบชื่อร้านซ่อมท่อน้ำที่ปรากฏชื่ออยู่ในแบคกราวด์ของวิดีโอ

การพิสูจน์ความจริงของบีบีซี ชี้ชัดว่า กลุ่มฮามาสพุ่งเป้าโจมตีพลเรือนและทหาร ด้วยเจตนาชัดเจนว่า ต้องการจับพวกเขาจากเมืองต่าง ๆ ในอิสราเอล ไปเป็นตัวประกันในฉนวนกาซา